Sözcü TV’ye kayyum atanmasıyla başlamadı bu hikâye. Sabah–ATV’ye TMSF el koydu, ardından bu kuruluşlar iktidara yakın sermayeye satıldı. Doğan Medya Grubu ağır vergi cezalarıyla kuşatıldı; elindeki gazetelerin ve televizyonların yandaş sermayeye devredilmesinin yolu döşendi. Akşam ve SKY Türk, TMSF üzerinden el değiştirdi. İMC TV önce uydudan çıkarıldı, ardından kapatıldı. TELE1’e, sonrasında Halk TV’ye kayyum atandı. T24’e erişim engelleri getirildi. Şimdi de Sözcü TV’ye kayyum atandı. Burada adını sayamadığımız ulusal ve yerel basın mensuplarının tutuklanması, basın organlarının kapatılması ve daha niceleri… Ekonomik baskı, el koyma, kapatma ve kayyumlarla medya kuşatılırken halkın haber alma hakkı adım adım daraltıldı.
Son 10–15 yılda yalnızca ekranlar karartılmadı. Grevler yasaklandı, protestolar engellendi, gazeteciler tutuklandı, seçilmişlerin yerine kayyumlar getirildi. Kürtlerin demokratik taleplerine, Alevilerin eşit yurttaşlık mücadelesine, kadınların ve emekçilerin hak arayışlarına yönelen baskılar karşısında ortak bir demokrasi iradesi kurulamadı. Her kesim kendi yarasına baktı; başkasının yarasına gerekçe aradı.
“Bana dokunmayan yılan bin yaşasın” anlayışıyla bugünlere geldik. Kiminin dini, kiminin dili, kiminin siyasi görüşü dayanışmanın önüne geçti. “Ama onlar da…” diye başlayan cümlelerle hukuksuzluğa mazeret üretildi. Başkasının susturulmasını seyrettikçe, kendimizin de susturulabileceği bir düzeni büyüttük.
Demokrasi savunuculuğu tam burada sınanır: Bize benzemeyenin hakkını da kendi hakkımız kadar kararlılıkla savunabiliyor muyuz? Kendi gazetesine özgürlük isterken başkasının ekranının karartılmasına susan, kendi seçmeninin iradesini savunurken başka seçmenin iradesinin çiğnenmesini alkışlayan anlayış demokratik değildir. Din, dil, ırk, mezhep ve siyasi görüşe göre değişen özgürlük talebi, ayrıcalık talebidir.
Devlet Bahçeli’nin, “Orada her akşam konuşmalarına dikkat etmeden her şeyi konuşan insanlara sormak lazım” sözü, gelinen noktayı özetliyor: Artık kimin ne konuşabileceğinin sınırını iktidar çevreleri belirliyor. Basın özgürlüğü, iktidarın izin verdiği kadar konuşabilmeye indirgenmiş durumda.
Yılmaz Özdil’in “Böyle olmasın diye uğraştık” sözleri, Kılıçdaroğlu’nun Halk TV’yi RTÜK’e şikâyet etmesi ve ardından kanala kayyum atanarak yayınının durdurulması… O ekranlarda sözünüz geçerken özgür basındılar da yollar ayrılınca mı susturulmalarına gerekçe aranmaya başlandı? Yıllarca demokrasi savunucusu olarak sunulanların sınavı tam da budur: Basın özgürlüğünü kişisel hesapların üzerinde tutabilmek. Ekranlar susturulurken “Biz demiştik” demek, halkın haber alma hakkını kendi haklılık iddianıza feda etmektir.
Suç iddiaları bağımsız yargıda araştırılır. Ancak suçlama hüküm değildir; soruşturma, bir yayın kuruluşunu susturmanın sınırsız yetki belgesi olamaz. Kuvvetler ayrılığı, yurttaşın kaderi tek bir siyasi iradenin eline bırakılmasın diye vardır. Yargının bağımsızlığı ve basının özgürlüğü aşındığında, iktidarı denetleyecek mekanizmalar da çöker.
Dün “Anayasa’ya aykırı ama evet” denilerek açılan gediklerden bugün herkesin hakkına uzanılıyor. Belediyelerden siyasi partilere, kayyumlardan “butlan” arayışlarına kadar halkın iradesi müdahaleye açık hâle getiriliyor. Her hukuksuzluğa “beka” gerekçesi bulanlar, sonunda hukuku iktidarın siyasi hesabına teslim ediyor.
Birinci sorumlu, baskıyı uygulayan iktidardır. Fakat alkışlayanlar, mazeret üretenler ve sıra kendisine gelene kadar susanlar da sorumluluktan kaçamaz. Demokrasi, yalnızca kendi kapımıza dayanan hukuksuzluğa itiraz ederek korunamaz.
Sarı öküzü verdik. Ardından her teslimiyete bir gerekçe, her kayba bir teselli bulduk. Yalnızca gazeteleri ve televizyonları değil; itiraz hakkımızı, seçmen iradesini ve birlikte karşı koyma gücümüzü de aşındırdık.
Şimdi hepinize geçmiş olsun! Demokrasiyi bir gecede kaybetmedik; başkasına yapılanı kendimize yapılmış saymadığımız her gün, mevzi mevzi teslim ettik. Geri kazanmanın ilk şartı, bu sorumlulukla yüzleşmek; herkes için eşit özgürlüğü, bağımsız basını ve kuvvetler ayrılığını hiçbir siyasi hesaba kurban etmeden savunmaktır.







