Türkiye’de bürokrasi artık devletin aklı değil, siyasal iktidarın sopasıdır. Sandıkta yenemediğini, makam odalarında hizaya sokmaya çalışan bir anlayışın en kullanışlı aracı haline gelmiştir. Muğla’da, Bodrum’da yaşanan su krizi de tam olarak budur: Suyun değil, sopanın dolaşıma sokulmasıdır.
Bürokrasi kâğıt üzerinde tarafsızdır. Ama gerçekte kimden yana durduğunu, kime çalıştığını herkes bilir. Özellikle muhalefetin yönettiği belediyelerde bu tarafsızlık bir anda buharlaşır. Onaylar gecikir, bütçeler kesilir, projeler askıya alınır. Resmî gerekçeler teknik görünür; gerçek neden ise siyasidir.
Sandık Yetmedi, Sopa Devreye Girdi
Muğla Büyükşehir Belediyesi, MUSKİ ve Bodrum Belediyesi, yıllardır artan nüfus, kuraklık ve altyapı yetersizliği nedeniyle su alarmı verirken; merkezi bürokrasi kulaklarını tıkamıştır. Ama konu Aydın olunca kapılar açılmış, itirazlar yok sayılmış, Dalaman Çayı’ndan gelen su Aydın’a akıtılmıştır.
Bu bir planlama kararı değildir. Bu bir siyasi cezalandırmadır.
Sandıkta alınamayan Muğla, bürokrasi sopasıyla terbiye edilmek istenmektedir. Mesaj açıktır:
“Bizden değilseniz, su da yok, yatırım da yok.”
Makbul Belediye, Makbul Başkan, Makbul Su
Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu’nun AK Parti’ye geçiş süreciyle bu kararların aynı döneme denk gelmesi, tesadüf değildir. Türkiye’de tesadüfler bu kadar sistemli olmaz. Soru gayet basittir ve cevabı kaçınılmazdır:
Çerçioğlu CHP’de kalsaydı, Muğla’nın suyunu Aydın’a bu kadar rahat verirler miydi?
Bürokrasi, bu soruya cevap vermekten kaçınarak aslında cevabı kendisi vermektedir. Çünkü bürokrasi artık teknik değil, itaat eden bir yapıdır. Kimin makbul, kimin sorunlu olduğuna karar verir; sonra da sopayı indirir.
Su Üzerinden Kurulan Vesayet
Bugün yaşanan şey bürokratik vesayet değil, bürokrasi eliyle kurulan siyasi vesayettir. Yerel yönetimlerin yetkileri kağıt üzerinde vardır; fiiliyatta ise merkezi idarenin insafına bırakılmıştır. Su gibi yaşamsal bir kaynak bile, bu vesayetin pazarlık konusu haline gelmiştir.
Bodrum susuzken, “kaynak fazlası” masalları anlatılmaktadır. Oysa Bodrum’un sorunu suyun varlığı değil; suyun kimlere layık görüldüğüdür.
Sopa Kırılır, Hafıza Kalır
Bürokrasi sopasıyla belediyeleri hizaya sokabilirsiniz. Ama halkı ikna edemezsiniz. Musluğundan su akmayan yurttaş, bunun doğal bir kriz olmadığını, bilinçli bir tercih olduğunu görür. Ve bunu not eder.
Muğla’nın suyu bugün Aydın’a akıyor olabilir. Ama bu hikâyede asıl akan şey, adalet duygusudur.
Unutulmasın:
Bürokrasi sopa değildir.
Devlet, cezalandırma aygıtı hiç değildir.
Ve su, siyasetin malı asla değildir.
