Avrupa'yı esir alan kavurucu sıcaklar ve 'Süper El Nino' tehdidi, tarım sektörünü derin bir krize sürüklerken, küresel gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgası kapıda.
AVRUPA'DA REKOR SICAKLIKLAR VE KURAKLIK
Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin (C3S) verileri, Avrupa'nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğunu ortaya koyuyor. 2025 yılında küresel ortalamanın iki katına çıkarak 1,17 derecelik bir sıcaklık artışı kaydeden Avrupa'da, sıcak hava dalgaları hem daha erken başlıyor hem de şiddetini artırıyor. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nin (JRC) MARS raporları, ilkbahar kuraklığının ardından gelen aşırı sıcakların toprak nemini kritik seviyelerin altına çektiğini gösteriyor. Bu durum, bitkilerin polenleşme süresini kısaltıp kök gelişimini zayıflatarak mahsul verimini ciddi oranda düşürüyor.
TAHIL ÜRETİMİ DÜŞÜYOR, ÜRETİCİ YÖN DEĞİŞTİRİYOR
AB verilerine göre, 2026 sezonunda toplam tahıl üretiminin geçen yıla göre yüzde 3,2 ila 4 arasında azalması bekleniyor. Özellikle yumuşak buğdaydaki kayıp yüzde 6,2'ye ulaşabilir. Fransa ve Balkanlar gibi bölgelerde su kıtlığı nedeniyle mısır ekim alanları daralırken, üreticiler kuraklığa daha dayanıklı olan soya ve ayçiçeğine yöneliyor. Bu stratejik kayma, Avrupa'daki ayçiçeği ekim alanlarını yüzde 14,5 artırdı. Öte yandan, Türkiye'de son dönemde etkili olan yağışlar sayesinde buğday üretiminde yüzde 15 ile 22 arasında ciddi bir verim artışı gerçekleştiği belirtiliyor.
TÜKETİCİ FİYATLARINA YANSIMASI KAÇINILMAZ
Kavurucu sıcaklar sadece bitkisel üretimi değil, hayvancılık sektörünü de olumsuz etkiliyor. Yüksek sıcaklık ve nemin yarattığı ısı stresi, süt ineklerinin yem tüketimini azaltarak süt veriminde düşüşe neden oluyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Doğal Kaynaklar Uzmanı Hideki Kanamaru, küresel sıcaklıklardaki her 1 derecelik artışın mısır, pirinç, soya ve buğday gibi temel ürünlerde yüzde 6'ya varan verim kayıplarına yol açtığını vurguluyor. Üretimdeki daralmanın yanı sıra artan girdi maliyetleri, özellikle üre gübresi fiyatlarındaki yükseliş, üretim maliyetlerini fırlatıyor. Uzmanlar, sıcaklık dalgaları, El Nino kaynaklı mahsul kayıpları ve yüksek maliyetlerin birleşimiyle bu yükün yakın zamanda tüketici fiyatlarına yansıyacağı konusunda uyarıyor. Bu durum, gıda güvensizliğinin artmasına ve en çok da kırsal kesimdeki küçük ölçekli üreticiler ile düşük gelirli kesimlerin zarar görmesine neden olacak.
