Utah eyaletindeki Moab kenti yakınlarında ABD Enerji Bakanlığı'nın yürüttüğü kapsamlı temizlik projesinde önemli bir kilometre taşına ulaşıldı. Bölgede 17 milyon ton radyoaktif atık ve kirlenmiş malzemenin kaldırıldığı bildirildi. Bu çalışma, ülkenin en büyük uranyum temizleme girişimlerinden biri olarak dikkat çekiyor ve faaliyetler henüz tamamlanmış değil.
Tesisin mirası ve nehir riski
Bölgedeki uranyum işleme tesisi 1956 ile 1984 yılları arasında faaliyet gösterdi. Bu süreçte üretilen uranyumun işlenmesinin ardından geriye kalan radyoaktif atıklar, tesisin bulunduğu alanda birikmişti. Bu devasa atık yığınının Colorado Nehri'ne oldukça yakın bir konumda bulunması, çevre ve halk sağlığı açısından ciddi bir risk teşkil ediyordu. Tesisin kapanmasının ardından geride kalan milyonlarca ton atık ve kirlenmiş toprak, radyoaktif maddelerin çevreye ve yeraltı sularına sızma tehlikesi nedeniyle temizlenmesi gereken büyük bir sorun haline geldi.
Taşıma operasyonu ve gelecek planları
Atıkların bölgeden çıkarılmasına 2009 yılında başlandı. Kazılan malzemeler, özel vagonlarla Moab'ın yaklaşık 48 kilometre kuzeyindeki Crescent Junction depolama sahasına taşındı. Burada, radyoaktif malzemenin çevreye yayılmasını önlemek amacıyla özel olarak hazırlanan depolama alanlarına yerleştiriliyor. Yıllar süren bu operasyonla eski tesis alanındaki ana uranyum atığı yığını büyük ölçüde kaldırıldı. Ancak çalışma henüz bitmedi; atık yığınının altında ve çevresinde bulunan kirlenmiş toprakların da temizlenmesi gerekiyor. Bu nedenle trenlerle malzeme taşıma işlemi devam ediyor. ABD Enerji Bakanlığı'na göre, projenin 2029 yılında tamamlanması hedefleniyor. Temizlik sona erdiğinde, alanın yeniden düzenlenerek bitkilendirilmesi ve Colorado Nehri kıyısındaki çevresel riskin ortadan kaldırılması amaçlanıyor.
