Türkiye'de kredi kartı kullanımı günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelirken, bankaların yıllık kart aidatlarına yaptığı astronomik zamlar milyonlarca vatandaşı çileden çıkardı. Son dönemde yüzde 70'lere varan oranlarda artış gösteren kart ücretleri, tüketici itirazlarına rağmen bankaların ağır taahhüt şartlarıyla birlikte adeta bir kriz yaratmış durumda.
BANKALAR MİLYONLARI MAĞDUR EDİYOR
Bankaların yıllık işletim ücreti adı altında tahsil ettiği rakamların 2 bin Türk Lirası'nı aşması, sosyal medya ve tüketici platformlarında büyük tepkilere yol açtı. Bir banka müşterisinin yaşadığı mağduriyet ise krizin boyutunu gözler önüne serdi: Kart aidatının iadesini talep eden vatandaşa, banka tarafından tam 108 bin liralık harcama taahhüdü şartı koşuldu. Bu hedefin altında kalması durumunda ise eksik kalan tutarın doğrudan ücret olarak tahsil edileceği bildirildi. Hatta Nefes Gazetesi'nden Damla Turgutlu Soybaş'ın haberine göre, 1,5 yıldır hiç kullanmadığı ve süresi dolduğu halde yenisi adresine ulaşmayan bir kredi kartına 2 bin liralık aidat borcu çıkarılan bir tüketici, kullanmadığı kartın bedelini ödemek zorunda bırakıldı.
YASALAR TÜKETİCİYİ KORUYOR MU?
Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük, Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Tebliğ'e atıfta bulunarak yasal çerçeveyi hatırlattı. Küçük, bankaların kart aidatı alma hakkı olduğunu ancak bunun sınırsız bir serbestlik anlamına gelmediğini vurgulayarak, "Yapılması gereken bir müzakeredir, yani pazarlıktır. Banka tüketiciyi önceden bilgilendirmeli ve onayını almalıdır; fakat uygulamada ücretler doğrudan tahsil ediliyor. Unutulmamalıdır ki yasa açıkça, 'Her banka, tüketiciye aidatsız kredi kartı vermek zorundadır' der" ifadelerini kullandı. Mevzuatın tüketici lehine önemli maddeler barındırdığına dikkat çeken Küçük, 180 gün (6 ay) boyunca hiçbir şekilde kullanılmayan kredi kartlarından yıllık kart aidatı tahsil edilmesinin hukuken imkansız olduğunu belirtti. Bu durumda olan tüketicilerin haksız kesintilere karşı sessiz kalmaması ve haklarını araması gerektiğinin altı çizildi. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, Türkiye'deki kredi kartı ve banka kartı sayısı 147 milyonu aştı. TÜDER, artan şikayetler karşısında yıllık kart ücretlerinin tamamen kaldırılmasını talep ediyor.
HAK ARAYIŞI NASIL OLUR?
Kart aidatlarındaki fahiş artışların arka planında ciddi bir fiyat karmaşası olduğunu belirten Levent Küçük, sektör genelinde en az yüzde 50, hatta yüzde 70'e varan artışlar yaşandığını söyledi. TÜDER, kartından aidat kesilen vatandaşların izlemesi gereken yasal yolu da açıkladı: Öncelikle bankaya resmi itirazda bulunulmalı, ücretin kaldırılması veya iadesi talep edilmeli. Bankanın reddetmesi durumunda Tüketici Hakem Heyetleri'ne başvurulabilir. Uygun şartlar oluştuysa, Borçlar Kanunu kapsamında 10 yıla kadar geriye dönük kart aidatlarının iadesi için yasal dava açma imkanı da bulunuyor. Milyonlarca kart kullanıcısının gözü, bankaların atacağı adımlarda ve Tüketici Hakem Heyetlerinden gelecek emsal kararlarda.
