Bor minerali kritik listede! ABD'den Türkiye'ye yeni gözde, nadir toprak elementlerinin tahtı sallanıyor mu?

Uzmanların ulusal arz güvenliği ve muadil ürün bulma zorluğu nedeniyle önemine dikkat çektiği bor mineralleri, ABD'nin kritik mineraller listesine eklenmesiyle yeni bir döneme girdi. Bu gelişme, nadir toprak elementleri konusundaki endişelerin ardından ABD'nin Türkiye'deki yeni gözdesi olabileceği yorumlarına yol açtı.

TÜRKİYE'NİN BOR REZERVLERİ VE PAZAR LİDERLİĞİ

Türkiye, geniş bor mineralleri rezervlerine sahip olmasının yanı sıra, katma değeri yüksek bor ürünlerinin üretimini artırma hedefiyle de öne çıkıyor. Eti Maden, geçen yıl dünya bor pazarından %61 pay alarak pazar lideri konumunu pekiştirdi. Şirket, 2023 yılında 2,5 milyon ton ürün satışı ile 1,3 milyar dolar gelir elde etti.

ABD'NİN BOR MADENİNE İLGİSİ VE YATIRIM GÖRÜŞMELERİ

ABD, Çin ve diğer büyük üreticilerle yaşanan ticaret gerilimleri nedeniyle kendi madencilik faaliyetlerini hızlandırma ve ürün saflaştırma süreçlerini geliştirme yoluna gidiyor. Bu kapsamda, 5E şirketinin CEO'su Paul Weibel, pilot üretim tesisi yatırımı için 20 milyon dolar devlet desteği alma amacıyla ABD'nin Los Alamos Ulusal Laboratuvarı ile görüşmeler yürüttüklerini belirtti. Bor minerali, nükleer enerji, rüzgar türbinleri, özel camlar, seramik, gübre, temizlik kimyasalları ve petrol/gaz sondajları gibi birçok sektörde kritik bir rol oynuyor.

ABD'NİN İŞLEME TESİSLERİ VE KÜRESEL ARZ DENGESİ

ABD'nin büyük bor rezervlerine sahip olmasına rağmen, endüstrilerin ihtiyaç duyduğu yüksek katma değerli işleme ve zenginleştirme tesislerinin yetersizliği dikkat çekiyor. ABD'li yetkililer, nihai tüketime yönelik işleme süreçlerinin çoğuna Çin'in hakim olmasının stratejik bir darboğaz yaratabileceği endişesini taşıyor. Küresel bor arzı ise Eti Maden ve Rio Tinto gibi az sayıda şirketin kontrolünde bulunuyor. Los Alamos Ulusal Laboratuvarı ise ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı olarak ulusal güvenlik ve ileri teknoloji alanlarında faaliyet gösteriyor.