Türkiye'nin kritik minerallerdeki stratejik konumu: OECD'den çarpıcı tespitler

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Ticaret ve Tarım Direktörü Marion Jansen, Türkiye'nin küresel kritik mineraller tedarik zincirindeki hayati rolüne dikkat çekerek, ülkenin olağanüstü bir ticaret merkezi olma potansiyelini vurguladı. Jansen, İstanbul'da düzenlenen OECD Kritik Mineraller Forumu'nda yaptığı açıklamalarda, Asya, Afrika ve Avrupa arasında stratejik bir konuma sahip olan Türkiye'nin, farklı bölgelerden gelen kritik minerallerin lojistiğini ve transit geçişini kolaylaştırmadaki elverişli konumunu öne çıkardı.

YEŞİL DÖNÜŞÜM VE KRİTİK MİNERALLERE TALEP ARTIŞI

Jansen, enerji dönüşümüyle birlikte kritik minerallere olan ilginin arttığını ve bu durumun tedarik zincirlerindeki kırılganlıkları daha görünür hale getirdiğini belirtti. "Üyelerimizin yeşil dönüşüme yatırım yapmaya daha fazla ilgi göstermesiyle bu kritik minerallerin yeşil dönüşüm açısından ne kadar önemli olduğu daha görünür hale geldi" diyen Jansen, bu minerallere yönelik ihracat kısıtlamalarının ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıkların küresel ekonomi için önemli bir başlık haline geldiğini ifade etti. Mevcut durumda, bazı kritik ham maddelerin küresel pazarının büyük bir kısmının tek bir ülkeye yoğunlaşmış olmasının ciddi riskler barındırdığına işaret eden Jansen, bu durumun piyasa bozulmalarına ve baskın aktörlerin erişimi engelleme imkanına yol açabileceğini söyledi. Bu nedenle, OECD'nin madencilik veya işleme aşamasındaki projelere yatırım için finansman sağlanmasının, çeşitlendirme açısından kritik bir rol oynayacağının altını çizdi.

TÜRKİYE'NİN REZERVLERİ VE TİCARET MERKEZİ POTANSİYELİ

OECD'nin kritik minerallere yönelik ihracat kısıtlamalarına ilişkin raporuna göre, 2009-2024 döneminde ihracat kısıtlamalarında yaklaşık 5 kat artış gözlemlendiği ve bu durumun çok taraflı ticaret sistemi açısından endişe verici olduğu belirtildi. Jansen, Türkiye'nin bor gibi önemli bir ürünün tedarikçisi konumunda olduğunu ve nadir toprak elementlerinde de önemli rezervlere sahip olduğunu hatırlatarak, ülkenin daha fazla yatırım yapılabilecek ve çeşitlendirme sürecinde rol üstlenebilecek ülkeler arasında yer aldığını vurguladı. Türkiye'nin küresel piyasalara entegre bir ülke olduğunu ve ihracat kısıtlaması uygulamadığı bilgisini paylaşan Jansen, İstanbul'da düzenlenen forumun, OECD üyeleri ve diğer ülkeler arasındaki koordinasyon ve istişareyi güçlendirmek için önemli bir fırsat sunduğunu sözlerine ekledi. Yatırım projelerinin finansmanı konusunun da Türkiye'nin üstlenebileceği önemli rollerden biri olabileceğini belirtti.