Antik dünyanın kayıp harikası yeniden canlanıyor: İskenderiye Feneri'nin sırları denizden çıkıyor

Mısır'ın İskenderiye açıklarında su altı arkeolojisi alanında çığır açan bir gelişme yaşanıyor. Antik Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri olan ve binlerce yıldır denizlerin derinliklerinde kaybolan İskenderiye Feneri'ni sanal ortamda yeniden ayağa kaldırma projesi kapsamında nefes kesen bir operasyon gerçekleştirildi. Deniz tabanından, her biri tam 80 ton ağırlığında tam 22 devasa taş blok, titiz bir çalışmayla yüzeye çıkarıldı. Bu operasyon, PHAROS projesinin bir parçası olarak Dassault Systemes Vakfı'nın desteğiyle yürütülüyor ve fenerin gizemini çözme yolunda dev bir adım olarak görülüyor.

DENİZİN DİBİNDEN ÇIKAN TARİHİ MİRAS

Sudan çıkarılan bu devasa mimari parçaların, tam 1.600 yılı aşkın bir süredir Akdeniz'in tuzlu sularında yattığı belirtiliyor. Çıkarılan bloklar arasında fenerin anıtsal girişine ait olduğu düşünülen bölümlerin yanı sıra kapı lentoları, söveler ve büyük taban levhaları da bulunuyor. Proje uzmanları, bu taşlar arasında Helenistik dönemin özelliklerini taşıyan, Mısır tarzı bir pilonun da tespit edildiğini duyurdu. Bu keşif, fenerin yapısına dair daha önce bilinmeyen yeni bir detayı ortaya koyuyor ve tarihçiler arasında heyecan yarattı.

SANAL REKONSTRÜKSİYON İLE GEÇMİŞE YOLCULUK

İskenderiye Feneri, MÖ 3. yüzyılın başlarında inşa edilmiş ve yaklaşık bin yıl boyunca denizcilere yol göstermişti. Ancak ardışık depremler ve nihayetinde 1303 yılındaki büyük bir depremle tamamen yıkıldı. Kalıntıları ise 1477 yılında bölgeye inşa edilen Kayıtbay Kalesi'nin yapımında kullanıldı. Bölgedeki su altı kalıntılarının varlığı ilk olarak 1968'de fark edilmiş, 1994'teki çalışmalarla ise deniz yatağında binlerce nesne kataloglanmıştı. Şimdi, denizden çıkarılan bu 22 blok, yüksek hassasiyetli fotogrametri yöntemiyle taranarak dijital modellere dönüştürülecek. Gönüllü mühendisler, bu dijital verileri bilimsel simülasyonlarla birleştirerek fenerin sanal bir rekonstrüksiyonunu oluşturacak. Bu sayede, fenerin mimari yapısının yanı sıra yıkılış nedenleri de test edilecek. Dünyada günümüze ulaşan başka bir antik deniz feneri olmadığı için, İskenderiye Feneri'nin kalıntıları, dönem mühendisliğini anlamak adına eşsiz bir referans niteliği taşıyor.