Hırvatistan açıklarında su altı arkeologları, daha önce Akdeniz'de benzeri görülmemiş bir keşifle heyecan dalgası yarattı. Mljet Adası yakınlarında bulunan ve 7. veya 8. yüzyıla ait olduğu tahmin edilen bir Bizans gemi batığı, bölgenin tarihini yeniden şekillendirecek nitelikte zengin bir kargoyu gün yüzüne çıkardı. Uzmanlar tarafından Akdeniz'deki Bizans dönemine ait en önemli arkeolojik bulgulardan biri olarak nitelendirilen bu keşif, adeta bir zaman kapsülü niteliği taşıyor.
TARİH YAZAN BULUNTULAR
Hırvatistan Koruma Enstitüsü Su Altı Arkeolojisi Bölümü'nün 2015'ten bu yana gizlilik içinde yürüttüğü dokuz ayrı kazı ve inceleme sonucunda, deniz tabanından çıkanlar göz kamaştırıcı. Batıkta ele geçirilen ve üst düzey Bizans devlet görevlilerine ait olduğu düşünülen lüks eşyalar arasında dört adet som altın kemer takımı, zümrüt, yakut ve incilerle süslenmiş altın tokalar ve kemer parçaları bulunuyor. Bu kalitede ve zenginlikteki lüks eşyaların, Akdeniz'deki hiçbir Bizans su altı batığında daha önce rastlanmadığı vurgulanıyor.
İMPARATORLUK MÜHRÜ TAŞIYAN YÜZÜK
Keşfin en dikkat çekici ve gizemli parçalarından biri ise üzerinde Bizans'ın ünlü Herakleios Hanedanı'ndan bir imparatorun tasviri bulunan küçük bir altın yüzük. Uzmanlar, bu yüzüğün sıradan bir takı olmadığını, yalnızca Bizans devletinin veya ordusunun en üst kademesinde yer alan ve imparatorluk belgelerini mühürleme yetkisine sahip seçkin kişiler tarafından taşınabildiğini belirtiyor. Bu yüzüğün diplomatik bir hediye veya çok önemli bir Bizans bürokratının kişisel eşyası olabileceği düşünülüyor. Ayrıca, Herakleios Hanedanı mensubu dört imparatoru tasvir eden 7. yüzyıl sonlarına ait altın sikkeler, geminin battığı dönemi netleştirmede tarihçilere önemli bir ipucu sunuyor. Mljet Adası'nın Doğu ve Batı Akdeniz'i birbirine bağlayan kritik bir deniz ticaret rotası üzerinde bulunması ve geminin bir fırtınaya yakalanarak Polače Körfezi'ne sığınmaya çalışırken battığı düşünülüyor. Batıkta, elit yolcuların yanı sıra amforalar, ticaret terazileri, fildişi hesap taşları, kaseler, sürahiler ve tabaklardan oluşan devasa bir seramik ticari yükü de yer alıyor. Bu kapsamlı su altı operasyonu, Hırvatistan Koruma Enstitüsü'nden Igor Miholjek ve Pavle Dugonjić liderliğinde, polis dalgıçları, dalış merkezleri ve NavArchos ekibinin desteğiyle sürdürülüyor. Bu yıl projeye Stanford Üniversitesi'nden Profesör Justin Leidwanger liderliğindeki arkeologlar da katılarak, geminin kargosunu ve eserleri incelemeye başladı. Adriyatik'in derinliklerindeki bu çalışmaların, 1.300 yıl önceki Bizans dünyasının Akdeniz ile olan gizli ticari ve siyasi ağlarını aydınlatması ve o trajik günde gemide kimlerin olduğuna dair yeni ipuçları sunması bekleniyor.
