• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 22 Kasım 2026 21:30

Yanardağ lav püskürtmeden 38 bin ton gaz saldı

Yanardağ lav püskürtmeden 38 bin ton gaz saldı
Etiyopya'daki Fentale Yanardağı'nda patlama olmadan 38 bin ton metan gazının atmosfere karıştığı belirlendi. Magma hareketlerinin tetiklediği bu durum, volkanik bölgelerde gaz salımının patlama gerektirmediğini gösterdi.

Etiyopya'daki Fentale Yanardağı çevresinde yapılan bir araştırma, volkanik bölgelerde patlama olmadan da önemli miktarda sera gazı salınabileceğinin altını çizdi. Yaklaşık üç aylık bir dönemde yerin altından tam 38 bin ton metan gazının atmosfere karıştığı tespit edildi.

Yanardağ lav püskürtmeden 38 bin ton gaz saldı 1

Patlamasız gaz salımı

Bristol Üniversitesi'nin öncülüğünde yürütülen çalışmada, Etiyopya'nın merkezindeki Fentale Yanardağı'nda meydana gelen yer altı hareketleri incelendi. Uydu gözlemleri ve atmosfer ölçümlerinden elde edilen verilerle, bölgedeki metan salımının boyutu hesaplandı. Yaklaşık üç ay içinde atmosfere yayılan 38 bin ton metan, yanardağda herhangi bir püskürme yaşanmamış olması nedeniyle araştırmacıları şaşırttı. Bilim insanları, gazın yer altındaki çatlaklar ve kırık hatları boyunca yüzeye ulaştığını belirtti. Böylece, volkanik hareketlilik sırasında gazların atmosfere karışması için mutlaka bir patlama gerekmediği ortaya konuldu.

Magma hareketleri tetikledi

Araştırmacılar, yanardağın altındaki büyük magma hareketinin gaz salımını tetiklediğini belirledi. Yer kabuğundaki çatlaklardan ilerleyen magma, hidrokarbon açısından zengin tortul kayaçların üzerindeki geçirimsiz tabakayı bozarak uzun süredir hapsolmuş metanın serbest kalmasına yol açtı. Başkent Addis Ababa'ya yaklaşık 100 kilometre uzaklıktaki bu olay, Aralık 2024 ile Mart 2025 arasında uydular tarafından kaydedildi. Aynı dönemde Fentale Yanardağı'ndan en az 2,9 milyon ton karbondioksit salındığı da hesaplandı. Bristol Üniversitesi'nden Dr. Edna Dualeh, bir yanardağdan bu denli büyük bir metan salınımının görülmesinin kendileri için sürpriz olduğunu söyledi. Nature Geoscience dergisinde yayımlanan araştırma, bir yanardağdan bu ölçekte gerçekleşen ilk doğrulanmış metan salımı olarak kayıtlara geçti. Bilim insanlarına göre Fentale'deki olay, yer altındaki magma hareketlerinin sadece lav ve depremle değil, aynı zamanda büyük gaz salımlarıyla da sonuçlanabileceğini gösterdi. Araştırmacılar, benzer olayların başka volkanik bölgelerde de olup olmadığını incelemeyi planlıyor.