Hüznün Boğazı: İran-İsrail gerilimi gıda raflarını boşaltıyor, fiyatlar fırlayacak!

İran ve İsrail arasındaki artan gerilim, küresel ticaretin can damarı olan Hürmüz Boğazı'nı fiilen ulaşıma kapattı. Bu durum, özellikle gıda ithalatına bağımlı Körfez ülkeleri için ciddi bir tedarik krizi ve fiyat artışı tehlikesi yaratıyor.

Tedarik Zinciri Kaosa Sürükleniyor

28 Şubat'tan bu yana birçok ticari geminin hedef alındığı bölgede, gıda tedarik zinciri büyük bir karmaşa yaşıyor. Uluslararası perakendecilerden Kibsons'ın Satın Alma Direktörü Daniel Cabral, çok sayıda taze gıda konteynerinin boğaz dışında bekletildiğini doğruladı. Sigorta ve nakliye şirketlerinin savaş zamanı maddelerini devreye sokmasıyla, Dubai'ye gitmesi gereken gemiler rotalarını Hindistan ve Sri Lanka gibi daha güvenli limanlara çevirerek yüklerini buralara boşaltıyor.

Nakliye Maliyetleri Tavan Yaptı, Zam Kapıda

Tedarik zincirindeki bu aksama, maliyetlerde astronomik artışlara neden oldu. Nakliye şirketleri, Orta Doğu'yu yüksek riskli bölge ilan ederek her konteyner için ortalama 4.000 dolar ek güvenlik ücreti talep ediyor. Avrupa'dan BAE'ye 3.400 dolara gelen bir konteynerin fiyatı, alternatif rotalarda 14.500 dolara kadar çıkabiliyor. Dubai Uluslararası Havalimanı'nın güvenlik nedeniyle uçuşları askıya alması, hava kargo fiyatlarını da yükseltti. Uzmanlar, süt ürünleri ve taze sebze/meyve gibi temel gıdalarda etiket fiyatlarının kısa sürede %20 oranında artacağını öngörüyor.

Kara Yolu Alternatifleri Devrede

Körfez ülkelerinde acil bir açlık krizi beklenmese de, şirketler alternatif çözümler arıyor. Spinneys tedarik zinciri yöneticisi Louis Botha, gıdaları İngiltere'den Fransa, Türkiye ve Irak üzerinden karayoluyla Körfez'e taşımak için acil durum planlarını devreye soktuklarını belirtti. Bu karayolu sevkiyatı, hava kargosuna göre %40 daha ucuz olacak ve 72 saatte tamamlanabilecek.

ABD'nin Rolü ve Şüpheler

Siyasi kulislerde, ABD yönetiminin nakliye şirketlerine güvenlik garantisi sunması ve ABD Donanması'nın ticari gemilere eskortluk yapması gibi öneriler tartışılıyor. Ancak Lloyd's List Intelligence Baş Editörü Richard Meade, bu tür operasyonların zaman alacağını ve önceliğin petrol tankerlerine verilebileceğini belirterek şüphelerini dile getirdi.