Gıda krizinin eşiğinde: Tarımın gizli sahipleri kimler?

20. yüzyılda yaşanan 'Yeşil Devrim', yüksek verimli tohumlar, sentetik gübreler ve kimyasal pestisitlerle dünya tarımında önemli bir dönüşüm yarattı.

MODERN TARIMIN FOSİL YAKIT BAĞLANTISI

Özellikle Hindistan gibi ülkelerde buğday üretimi iki katına çıkarılmasına yardımcı olan bu devrim, birçok tartışmayı da beraberinde getirdi. Financial Times'ın analizine göre, bu dönüşümün en az konuşulan ama kritik bir sonucu, gıda üretiminin her aşamasının fosil yakıt endüstrisine bağımlı hale gelmesi oldu. Modern tarımın sürdürülebilirliği, nitrojen bazlı sentetik gübrelere olan bağımlılığını artırarak, küresel gıda üretimini hidrokarbon arzına bağımlı kıldı.

KÖRFEZ MONARŞİLERİ VE GIDA EKONOMİSİ

Körfez ülkeleri, sadece petrol ve gaz ihracatıyla değil, aynı zamanda küresel gıda ekonomisinin önemli oyuncuları haline gelmiş durumda. Suudi Arabistan, Katar ve BAE gibi ülkeler, kimyasal ham maddeler üretiminin yanı sıra mamul gübre ihracatını gerçekleştiriyor ve gıda emtialarının taşındığı lojistik koridorları kontrol ediyor. Örneğin, dünya amonyak ihracatının %30'u Orta Doğu kaynaklı. Suudi Arabistan, bu alanda en büyük ikinci ihracatçı konumunda. Analizler, ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmanın enerji fiyatlarını artırmasının, gıda enflasyonunu tetiklediğini de vurguluyor. Dünya Bankası verilerine göre, enerji fiyatları Mart ayında %41,6 artarken, gübre fiyatları da %26,2 yükseldi. BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), bu savaşın devam etmesi durumunda 2026'nın ilk yarısında gübre fiyatlarının %20 daha artabileceği konusunda uyarıyor.