Gayrimenkul Uzmanı Aydemir: Konut Sektöründe Yatırımcılar Yurtdışına Kayıyor

Gayrimenkul Uzmanı Özkan Aydemir, Türkiye'deki inşaat maliyetlerindeki artış, yüksek faiz oranları ve finansmana erişimdeki güçlüklerin yeni konut üretimini olumsuz etkilediğini belirtti. Aydemir, 2023-2025 döneminde ruhsat alınan yeni konut sayısında yüzde 30'a varan düşüşler yaşandığını vurguladı. TÜİK verilerine göre, 2020 sonrası konut satışlarının yüzde 60'tan fazlasının ikinci el konutlardan oluştuğuna dikkat çeken Aydemir, Türk vatandaşlarının 2025 itibarıyla yurtdışında yaptığı gayrimenkul yatırımlarının 2,5 milyar doları aştığını sözlerine ekledi.

KİRA KRİZİ VE YURT DIŞI YATIRIMLARI

Satılık konutlara erişimin, özellikle dar gelirli gruplar için ciddi bir sosyal krize dönüştüğünü ifade eden Elfi Gayrimenkul Yönetim Kurulu Başkanı Özkan Aydemir, büyükşehirlerde deprem riski, kentsel dönüşüm, üniversiteler, yeni evli çiftler ve iş göçleri nedeniyle talebin arttığını söyledi. Bu durumun kira fiyatlarını yukarı çektiğini ve asgari ücretle çalışanların konut bulmasını zorlaştırdığını belirtti. Aydemir, geçmiş dönemlerde bazı bölgelerdeki düzensiz göç ve geçici koruma statüsündeki nüfusun da kiralık konut piyasasında arz-talep dengesini bozduğunu dile getirdi. Vergi yükü, hukuki güvensizlik (tahliye sorunları, kira tespit davaları), enflasyon karşısında kira gelirlerinin düşük kalması gibi nedenlerle bazı ev sahiplerinin konutlarını boş tuttuğunu aktaran Aydemir, İstanbul, Ankara, Bursa ve İzmir gibi büyükşehirlerde önemli sayıda konutun 'yatırım' amacıyla alınıp boş bırakıldığını söyledi. Artan kira bedellerinin enflasyon üzerinde baskı oluşturarak alım gücünü düşürdüğünü de ekledi.

YATIRIMCIYI GERİ KAZANMA POLİTİKALARI

Son 3 yılda uygulanan yüzde 25'lik kira artış sınırının yatırımcılarda hukuki ve finansal güvensizlik yarattığını belirten Aydemir, konut yatırımcılarının önemli bir bölümünün rotasını yurtdışına çevirdiğini ve 2025 itibarıyla bu yatırımların 2,5 milyar doları aştığını ifade etti. Bu dışa yönelen yatırımın hem iç piyasada arzı düşürdüğünü hem de cari açığı artırdığını vurguladı. Aydemir, yatırımcı için konutun tekrar cazip hale getirilmesi gerektiğini, tahliye süreçlerinin hızlandırılması, kiracı-ev sahibi ilişkilerinin adil, şeffaf ve güven verici bir yapıya kavuşturulması gerektiğini söyledi. Boş konutların ekonomiye kazandırılması ve kiraya verilmesinin teşvik edilmesi gerektiğini, ayrıca şeffaf ve güncel bir konut envanteri oluşturulmasının önemine değindi. Konut üretimini artırıcı politikalara geçilmesi ve kamu arazilerinin düşük bedelle inşaat firmalarına tahsis edilmesi önerisinde bulunan Aydemir, orta ve dar gelir gruplarına yönelik konut üretimi yapılması ve sosyal konut projelerinde özel sektör temsilcilerinin aktif katılımının sağlanması gerektiğini belirtti. İnşaat sektörüne düşük faizli kredi ve teşvikler sunulması, inşaat maliyetlerindeki artışlar nedeniyle prefabrik veya hızlı üretim teknikleriyle maliyetlerin düşürülmesi gerektiğini de ekledi. Aydemir, kiralık konut krizinin sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir sorun olduğuna dikkat çekerek, piyasa mekanizmalarını bozmayacak ancak yatırımcıyı da kaçırmayacak dengeleyici politikalar, konut üretimini teşvik edici ve mevcut konutları piyasaya kazandırıcı uygulamalar, yatırımcıya güven veren istikrarlı ve öngörülebilir bir hukuk ve vergi sistemi gerektiğini vurguladı. Uygun teşvik ve düzenlemelerle hem konut yatırımcısının yeniden piyasaya döndürülmesi hem de kiralık konut arzının artırılarak toplumun barınma hakkının korunması gerektiğini sözlerine ekledi.