Türkiye'de konut kiralarındaki yükseliş enflasyon oranının altında kalırken, eski ve yeni kira sözleşmeleri arasındaki fiyat farkı dikkat çekiyor. Merkez Bankası verilerine göre, yeni kiracı kira endeksi eylülde yıllık %26,6 artsa da reel değişim %2,4 düştü.
Kiracı profili değişiyor
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Başkanı Hakan Akdoğan, mevcut kiracılar ile yeni kiracılar arasındaki fiyat dengesinin değiştiğini belirtti. Akdoğan, bir yıl önce ev kiralayanların, piyasaya yeni giren kiracılardan daha yüksek meblağlar ödeyebildiğini ifade etti. Kira sözleşmesinin yapıldığı dönemin fiyatlar üzerindeki belirleyiciliğini vurgulayan Akdoğan, eski kiracıların ödediği tutarların düşürülmesinin zorluğuna işaret etti. Beş-altı yıl önce konut kiralayanların kira bedeli açısından avantajlı olduğunu, ancak bir yıl önce ev tutanların mevcut piyasa koşullarına göre daha yüksek kira ödediğini kaydetti.
Konut fiyatlarında reel düşüş sürüyor
Kiralardaki değişimin yanı sıra konut fiyatlarına da değinen Akdoğan, gayrimenkul fiyatlarının yaklaşık iki yıldır enflasyon karşısında gerilediğini söyledi. Konut fiyatlarındaki artışın enflasyonun altında kalmasıyla reel düşüş yaşandığını belirten Akdoğan, yüksek finansman maliyetlerinin konut satışları üzerindeki baskısının devam ettiğini vurguladı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, eylül ayında konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre %9,3 azaldı. İpotekli konut satışları ise aynı dönemde yıllık %5,1 artarak 23 bin 397'ye ulaştı. Akdoğan, ipotekli satışlardaki artışın doğrudan finansman koşullarındaki iyileşme anlamına gelmediğini, tasarruf finansmanı sisteminin etkisine dikkat çekti. Geleneksel kredi yoluyla konut finansmanına erişimdeki güçlüklerin sürdüğünü belirtti. İkinci el konut satışlarında gerçek değer üzerinden beyan edilmesinin mülk sahiplerinde endişeye yol açtığını da ekledi.
