Finlandiya'da inşa edilen ve dünyanın ilk yüksek seviyeli kullanılmış nükleer yakıt deposu olacak Onkalo tesisi, son aşamaya gelerek bu yıl içinde faaliyete geçmeye hazırlanıyor. Kullanılmış nükleer yakıt, özel olarak tasarlanmış çelik ve bakır kapsüllere yerleştirildikten sonra, yerin yaklaşık 430 metre derinliğindeki kaya odalarına indirilecek. Bu çok katmanlı güvenlik sistemi, radyoaktif atıkları on binlerce yıl boyunca çevreden izole etmeyi amaçlıyor.
SON TEKNOLOJİ İLE RADYOAKTİF ATIK GÜVENLİĞİ
Onkalo'da uygulanacak yöntem, radyoaktif yakıtın öncelikle korozyona karşı son derece dayanıklı bakır kapsüllere konulmasıyla başlıyor. Bu kapsüller, yer altındaki özel tünellerde açılan dikey yuvalara dikkatlice indirilecek. Ardından, kapsüllerin etrafı, suyla temas ettiğinde genleşerek geçirimsiz bir bariyer oluşturan özel bentonit kili ile doldurulacak. Son olarak, tüneller tamamen kapatılarak tesisin güvenli bir şekilde mühürlenmesi sağlanacak. Bu titiz süreçle, radyoaktif maddelerin çevreye sızması ihtimali on binlerce yıl boyunca ortadan kaldırılmış olacak.
GELECEK NESİLLER İÇİN KAPSAMLI DEPOLAMA
Tesisin, yaklaşık 6 bin 500 ton kullanılmış nükleer yakıt depolama kapasitesi bulunuyor. Bu depolama alanına yalnızca Finlandiya'daki nükleer santrallerden çıkan atıklar kabul edilecek ve bu işlemin gelecek yüzyıla kadar devam etmesi bekleniyor. 2004 yılında temelleri atılan Onkalo projesi, uzun yıllar süren planlama ve kapsamlı jeolojik araştırmaların ardından tamamlandı. Deneme süreçleri başarıyla geride bırakıldı ve gerekli işletme lisansının alınmasıyla birlikte tesisin bu yıl içinde hizmete girmesi öngörülüyor. Bu gelişme, nükleer enerji kullanan diğer ülkeler için de önemli bir model teşkil ediyor. İsveç ve Fransa gibi ülkeler de benzer derin jeolojik depolama tesisleri üzerinde çalışırken, Onkalo ticari ölçekte faaliyete geçmeye en yakın proje unvanını taşıyor.
