Amerika Birleşik Devletleri'nin Soğuk Savaş döneminde gerçekleştirdiği nükleer testlerin ardından kalan radyoaktif atıkların üzerini kapatan Runit Kubbesi, çevresel riskler ve deniz seviyesindeki yükselmeler nedeniyle tartışma konusu olmaya devam ediyor.
DEV BETON YAPILARIN GÖLGESİNDE
Marshall Adaları'na ait Enewetak Atolü’nde yer alan bu devasa beton daire, aerial fotoğraflarda Pasifik Okyanusu'nun ortasında dikkat çekici bir görüntü oluşturuyor. ABD tarafından Cactus Krateri üzerine inşa edilen bu yapı, 1970’lerin sonunda gerçekleştirilen temizlik çalışmaları sırasında, kontamine olmuş toprak ve radyoaktif molozların çimento ile karıştırılması sonucu ortaya çıktı. 76 bin metreküpten fazla atık, Cactus Krateri'nde bir araya toplanarak 1979 yılında beton panellerle kapatıldı.
RİSKLER VE ENDİŞELER
Resmi belgeler, bu beton kapağın erozyonu azaltmak üzere tasarlandığını belirtse de, yapının alt tabanında yalıtım bulunmaması nedeniyle yeraltı suyu kraterin içinden geçiş yapıyor. Denizin yükselmesi ve alçak yapı, güçlü dalgaların yapıya ulaşmasını ve yeraltı suyu hareketlerinin değişmesini gündeme getiriyor. Yerel makamlar, kirlenmiş alanlar ve deniz seviyesi konusunda endişelerini dile getirirken, halkla iletişimde sorunlar yaşandığı da belirtiliyor. Runit Adası, yüksek kirlilik oranı nedeniyle günümüzde yerleşime kapalı tutulmakta ve halk, nükleer mirasın uzun vadeli takibinde net adımlar atılmasını umut ediyor.
