Beyaz Saray'dan yapay zeka devi Anthropic'e şok karar: Claude kara listede mi?

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, yapay zeka alanında çığır açan gelişmelerle gündeme gelen Anthropic şirketine karşı sert bir tavır aldı. Pentagon'un yapay zeka girişimi Anthropic'i kara listeye alma kararının yerinde ve hukuka uygun olduğunu savunan hükümet, şirketin bu karara karşı açtığı davaya resmi olarak itiraz etti. Salı günü mahkemeye sunulan belgelerde, Anthropic'in iddialarının hukuki bir zemine dayanmadığı savunuldu.

ULUSAL GÜVENLİK TEHDİDİ İDDİASI

Süreç, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in Mart ayında popüler yapay zeka asistanı Claude'un geliştiricisi Anthropic'i "ulusal güvenlik tedarik zinciri riski" olarak ilan etmesiyle başlamıştı. Bu kararın temelinde, şirketin yapay zeka teknolojisinin otonom silahlarda ve iç gözetleme mekanizmalarında kullanılmasını engelleyen "güvenlik bariyerlerini" (guardrails) kaldırmayı reddetmesi yatıyor. Trump yönetimi, mahkemeye sunduğu dilekçede Anthropic’in ABD Anayasası'nın ifade özgürlüğünü kapsayan Birinci Maddesi’ne sığınamayacağını belirtti. Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan dosyada, ihtilafın bir "ifade" meselesi değil, sözleşme müzakereleri ve milli güvenlik kaygılarından kaynaklanan bir "tutum" olduğu vurgulandı.

İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ MÜ, TEDARİK ZİNCİRİ MESELESİ Mİ?

Hükümetin savunmasında, "Başkan, tüm federal kurumlara Anthropic ile ticari ilişkilerini sonlandırma talimatını ancak şirket ürünleri üzerindeki kısıtlamaları kaldırmayı reddettiğinde vermiştir. Bu ret bir eylemdir, korunan bir ifade değildir. Hiç kimse Anthropic’in ifade faaliyetlerini kısıtlama amacı gütmemiştir" ifadelerine yer verildi. Anthropic ise California federal mahkemesinde açtığı davada, yargıçtan Pentagon’un kararını dava süresince durdurmasını talep ediyor. Bazı hukuk uzmanları, hükümetin yetki aşımı yaptığı konusunda şirketin elinin güçlü olabileceği görüşünde. Başkan Trump, Hegseth’in Anthropic’i belirli askeri ihalelerin dışında bırakan hamlesini desteklemeye devam ediyor. Ancak şirket yöneticileri, bu kararın sadece prestij kaybına yol açmakla kalmayacağını, bu yıl içinde milyarlarca dolarlık zarara neden olabileceğini belirtiyor. Pentagon ve Anthropic arasındaki görüşmelerin aylar süren tıkanıklığın ardından çıkmaza girmesi üzerine Trump ve Hegseth, şirketi kullanım kısıtlamaları nedeniyle "Amerikan vatandaşlarının hayatını tehlikeye atmakla" suçlamıştı. Anthropic ise bu suçlamaları reddederek, yapay zekanın henüz otonom silahlarda kullanılacak kadar güvenli olmadığını ve ilkesel olarak iç gözetleme faaliyetlerine karşı olduklarını savunuyor. 9 Mart’ta açılan davada şirket, "eşi benzeri görülmemiş ve hukuka aykırı" olarak nitelendirdiği bu kararın, ifade özgürlüğü ve adil yargılanma haklarını ihlal ettiğini ileri sürdü. Öte yandan Pentagon, Anthropic’i farklı bir yasa kapsamında da "tedarik zinciri riski" olarak tanımladı. Bu hamle, yasağın tüm hükümet birimlerine yayılmasına neden olabilir. Anthropic, bu ikinci hamleye karşı da Washington D.C. Temyiz Mahkemesi’nde ayrı bir hukuk mücadelesi yürütüyor.