Avrupa havacılığı iflasın eşiğinde mi? Yakıt krizi dengeleri bozuyor

Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler ve artan maliyetler, Avrupa havacılık sektörünü çöküşün eşiğine getirdi. Ryanair CEO'su Michael O'Leary'nin çarpıcı uyarıları, sektörün karşı karşıya olduğu derin krizi gözler önüne seriyor.

JET YAKITI FİYATLARI TAVAN YAPTI

O'Leary, jet yakıtının varil fiyatının 80 dolardan 150 doların üzerine çıkmasının altını çizerek, "Temmuz, ağustos ve eylül aylarında fiyatlar bu seviyelerde kalırsa, Avrupa'daki havayolu şirketlerinin birer birer havlu attığını göreceksiniz," dedi. Kendi şirketinin yakıt ihtiyacının yüzde 80'ini sabitleyerek güvence altına aldığını belirten CEO, rakiplerinin ise ciddi finansal darboğazlarla karşılaşacağını öngörüyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verileri de jet yakıtı fiyatlarındaki rekor artışı doğruluyor. Savaşın başlamasından sadece bir ay sonra, varil fiyatları yüzde 110 artışla 209 dolara fırladı.

Lufthansa, EasyJet, SAS ve KLM'den Kriz Hamleleri

Yakıt maliyetlerindeki iki katına çıkan artış, Avrupa genelindeki havayolu şirketlerini operasyonel stratejilerini yeniden gözden geçirmeye zorladı. Alman devi Lufthansa, ekim ayına kadar 20 bin kısa mesafeli uçuşunu programından çıkardı. İngiliz EasyJet, mart ayında 25 milyon sterlin ek yakıt faturası ödediğini açıklarken, yılın ilk yarısında ciddi zararlar öngörüyor. İskandinav SAS bin uçuşu iptal ederken, Hollandalı KLM kapasitesini 80 uçuş azaltma kararı aldı. Air France-KLM ise yolcu başına 100 avroluk "ek yakıt harcı" uygulamasına geçti.

AB'DEN 'ACCELERATEEU' PLANI

Avrupa Birliği (AB), bu derin krize karşı "AccelerateEU" adlı kapsamlı bir acil durum planı hazırladı. Plan, havalimanları ve havayolu şirketleri arasındaki koordinasyonu artırmayı, gaz depolarının doldurulması, petrol stoklarının kullanımı ve jet yakıtı ile dizel arzının güvence altına alınması gibi alanlarda işbirliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Ayrıca, AB genelinde ulaşım yakıtlarının üretimini, ithalatını, ihracatını ve stok seviyelerini izlemek için yeni bir "Yakıt Gözlemevi" kurulacak. Enerji analistleri, planın doğrudan fiyat düşürmekten ziyade, arz zincirindeki kopmaları engellemeye odaklandığını belirtiyor.