66 yıllık okaliptüs dikimi: İspanya'da 'yeşil çöller' biyoçeşitliliği tehdit ediyor

İspanya'da 66 yıl önce kağıt endüstrisinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla toplu halde dikilen okaliptüs ağaçlarının, yerel ekosistemler ve özellikle kuş türleri üzerinde ciddi olumsuz etkileri olduğu bilimsel bir araştırmayla kesinleşti. Bu plantasyonların, doğal ormanların sunduğu zenginlikten uzak, adeta birer 'yeşil çöl' haline geldiği ortaya kondu.

'YEŞİL ÇÖLLER' BİYOÇEŞİTLİLİĞİ NASIL ENGELLİYOR?

Fragas do Eume Doğa Parkı ve çevresindeki 240 ormanlık alan üzerinde yapılan kapsamlı incelemeler, okaliptüs plantasyonlarının, tür çeşitliliği ve kuş popülasyonu açısından doğal ormanların çok gerisinde kaldığını gözler önüne serdi. Galiçya bölgesindeki ormanların yaklaşık yüzde 30'unu oluşturan bu okaliptüs alanları, ekolojistler tarafından 'yeşil çöller' olarak adlandırılıyor. Bunun temel nedeni ise ağaçların salgıladığı ve 'allelopati' adı verilen kimyasalların, etraflarındaki diğer bitki, çalı ve otların büyümesini doğrudan engellemesi. Bu durum, dışarıdan yoğun bir yeşil örtü gibi görünse de, yaban hayatı için gerekli olan besin, barınak ve yuva imkanlarını tamamen ortadan kaldırıyor.

KUŞ TÜRLERİ AÇLIK VE BARINMA SORUNU YAŞIYOR

Doğal bitki örtüsünün bu şekilde baskılanması, sonuç olarak küçük böceklerle beslenen pek çok orman kuşu türünü olumsuz etkiliyor. Uzun kuyruklu baştankara, altın kral kuşu, bataklık baştankarası, Avrupa baştankarası ve bayağı ispinoz gibi böcekçil türler, besin bulmakta zorlanıyor. Ayrıca, okaliptüs ağaçlarının doğal kovuklar oluşturmasına fırsat vermeden, sadece 10 ila 15 yıllık kısa döngülerle kesilmesi, büyük benekli ağaçkakan, Avrupa yeşil ağaçkakanı ve Avrasya çalı kuşu gibi yaşlı ağaçlara bağımlı olan türlerin yuva yapmasını imkansız hale getiriyor.

EKOLOJİK BAĞLANTILARI KUVVETLENDİRMEK MÜMKÜN MÜ?

Bilim insanları, bu bozulan ekolojik dengeyi yeniden tesis etmek için somut çözümler öneriyor. Bu kapsamda, plantasyon alanlarına okaliptüs yerine yerli bitkilerden oluşan şeritler eklenmesi tavsiye ediliyor. Bu stratejinin, böcekler ile kuşlar arasındaki kopan ekolojik bağları yeniden güçlendireceği ve böcek yiyen kuşların bölgeye geri dönmesiyle doğal haşere kontrolünün de sağlanacağı öngörülüyor. Bu adım, biyoçeşitliliğin yeniden canlanması için kritik önem taşıyor.