Bilimsel araştırmalar, yürüme hızının kişinin biyolojik yaşını ve genel sağlık durumunu gösteren altıncı yaşamsal bulgu olduğunu ortaya koyuyor. Medicana Sağlık Grubu Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü'nden Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, yürüme hızının sadece bir hareket biçimi olmadığını, aynı zamanda sağlık durumunun ve biyolojik yaşın bir yansıması olduğunu belirtti. Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, “Adım sayısına değil temponuza kulak verin” uyarısında bulundu.
Yürüme hızı vücudun alarm mekanizması
Günlük yaşamda adımların genellikle sadece bir yerden bir yere ulaşmak için kullanıldığını belirten Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, yürüme hızının ve temposunun sağlık hakkında önemli ipuçları verdiğini söyledi. Özellikle yaş ilerledikçe veya durup dururken yavaşlayan adımların, vücudun alarm mekanizmalarının bir işareti olabileceğini vurguladı. Medicana International İzmir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Şeyma Büyükkömürcü, “Yürüme hızı artık vücudun ‘altıncı yaşamsal bulgusu’ olarak kabul ediliyor. Tansiyon veya vücut ısısı gibi, yürüme hızı da kalp kaslarından sinir sistemine kadar genel vücut direnci hakkında bilgi veriyor” dedi. Uzun soluklu araştırmaların, yürüme hızının kişinin biyolojik yaşına dair bir pasaport niteliği taşıdığını ve ne kadar dinamik olunduğunun iç sistemlerin uyumunu gösterdiğini belirtti.
Tempo, adım sayısından daha önemli
İnsanların durduk yere veya zamanla adımlarının ağırlaştığını fark etmesinin, vücudun bir alarm mekanizması olabileceğini söyleyen Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, “Eğer adımlar ağırlaşmaya başladıysa, bu durum vücudun alarm mekanizması olabilir. Arka planda kardiyovasküler rezerv kaybı, Sarkopeni, beyin ile kaslar arasındaki uyumda aksama gibi fizyolojik süreçler yatıyor olabilir” diye konuştu. Günümüz teknolojisiyle adım sayısını kolayca hesaplamanın motivasyon sağladığını ancak güncel bilimsel verilerin, toplam adım miktarından çok daha kritik bir gösterge olan tempoyu ortaya koyduğunu ifade etti. Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, “Gün içine yayılmış yavaş, dur-kalk dolu binlerce adımdan ziyade; kardiyovasküler sistemi ve kasları belli bir eşiğin üzerinde çalıştıran canlı ve tempolu yürüyüşler fizyolojik olarak çok daha değerlidir. Önemli olan ne kadar çok adım atıldığı değil, o adımları atarken yakalanılan dinamik ritimdir” dedi.
Belirtiler yaşlılığa bağlanmamalı
Yaş alırken adımlarda hafif bir yavaşlamanın normal karşılanabileceğini ancak bu sürecin ani ve keskin olmaması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, ani ve belirgin bir hız düşüşü, yürürken denge kaybı, sağa sola savrulma veya düşme korkusu gibi durumların, yürüyüş mesafesini kısıtlayan ağrılar veya açıklanamayan nefes darlığı gibi belirtilerin asla yaşlılığın olağan bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Bu belirtilerin eklem kireçlenmelerinden gizli nörolojik veya kardiyak durumlara kadar pek çok sorunun erken habercisi olabileceğini dile getirdi. Yürüme hızında düşüş yaşayan veya adım atmakta zorlanan bireylerin fizik tedavi uzmanları tarafından değerlendirilerek, kişiye özel bir plan oluşturulduğunu anlattı. Hedefe yönelik güçlendirme programlarıyla kasların yeniden aktive edilmesi ve eklemlerdeki hareket kabiliyetinin artırılmasıyla düşme riskinin azaltılıp bireyin bağımsız hareket etmesinin hedeflendiğini söyledi. Yürüyüşü bir koruyucu hekimlik uygulamasına dönüştürmek için temponun kademeli artırılması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Şeyma Büyükkömürcü, yürüyüşe başlarken ilk 5 dakikanın ısınmaya ayrılmasını, ardından konuşmayı hafifçe zorlayacak ama nefes nefese bırakmayacak tempolu bir hıza geçilmesini önerdi. Başın dik, omuzların rahat ve adımların topuktan uca doğru atılmasının eklemlere binen stresi dengeleyeceğini belirtti. Haftada 3 ila 5 gün, günde en az 30 dakika, tek seferde veya 10-15 dakikalık bloklar halinde tempoyu koruyarak yürüyüş yapmanın ideal olduğunu kaydetti.
