Avrupa Birliği'nin (AB) Rusya'ya yönelik yeni yaptırım paketinin onaylanması, Rus gazından büyük gelir elde eden Yunanistan'ın itirazıyla sekteye uğradı. Atina'nın, Rus sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) ithalatına getirilecek genel yasakta muafiyet talebi, diğer üye ülkelerin sert tepkisine yol açtı.
Yunanistan'ın Çıkmazı: Ticaret mi, Yaptırım mı?
Dünyanın en büyük ticaret filosuna sahip olan Yunanistan, 1 Ocak 2027'de tamamen yürürlüğe girmesi planlanan AB genelindeki Rus LNG yasağında esneklik istiyor. Mevcut düzenleme, Rusya menşeli veya Rusya'dan ihraç edilen LNG'nin AB'ye doğrudan veya dolaylı olarak satın alınmasını, ithal edilmesini veya transfer edilmesini yasaklıyor. Ancak Yunanistan, bu yasağın AB dışındaki küresel müşterilere taşınmaya devam etmesini sağlayacak bir muafiyet maddesi eklenmesini talep ediyor. Bu durum, Ukrayna'daki savaşı sonlandırmak için Rusya'ya baskı yapmayı amaçlayan yaptırım paketini anlamsız hale getirirken, Yunanistan'ın savaştan ekonomik olarak faydalandığı algısını güçlendiriyor. Yunanistan ise yerel tüketim için Rus LNG'si satın almakla ilgilenmediğini, ancak küresel deniz taşımacılığının sunduğu pazar fırsatlarını korumayı amaçladığını savunuyor.
AB Diplomatlarından Sert Tepki: 'Hiç Utanmaları Yok'
Diğer üye devletler, ekim ayında oy birliğiyle onaylanan bir yasal metnin geriye dönük olarak değiştirilmeye çalışılmasına sert tepki gösterdi. Bir AB diplomatı, Atina'nın tavrını "yüzsüzlük" olarak nitelendirerek, "Yunanistan hükümetinin hiç utanması yok" şeklinde konuştu. Birçok yetkili, Yunanistan'ın ekonomik zorluklara karşı tahammülünün, yaptırımlar uğruna daha büyük fedakarlıklar yapan diğer üye ülkelere kıyasla çok daha düşük olduğunu ifade etti. Anlaşmazlığın merkezinde, Yunan milyarder George Prokopiou'ya ait ve kutup şartlarında taşımacılıkta uzmanlaşan Dynagas şirketi yer alıyor. Şirket ve iştirakleri, Rusya'nın en büyük LNG üreticisi olan Yamal tesisine, yedisi kutup şartlarına dayanıklı buzkıran olmak üzere toplam 11 gemi kiralamış durumda. Yamal ile 2065 yılına kadar uzanan uzun vadeli sözleşmeleri bulunan Dynagas, tam yasağın Avrupa'nın denizcilik kapasitesine, stratejik etkisine ve istihdamına zarar vereceğini, ayrıca borç anlaşmalarının temerrüde düşmesine neden olabileceğini savunuyor.
Yaptırım Mekanizmalarında Belirsizlik
Yunanistan'ın itirazı, Rus petrolüne yönelik tavan fiyat uygulamasının geleceğini de tehlikeye attı. Mevcut kurallara göre, varil başına 44,10 dolar olan tavan fiyatın, piyasa ortalamasının yüzde 15 altında kalması için her altı ayda bir güncellenmesi gerekiyor. Ancak Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından petrol fiyatlarının yükselmesiyle, planlanan revizyon tavan fiyatı 58 dolara çıkaracak ve bu durum Kremlin'e ekonomik rahatlama sağlayacaktı. Avrupa Komisyonu, bu senaryoyu kabul edilemez bularak tavan fiyatı 44,10 dolarda tutmak amacıyla incelemenin ocak ayına ertelenmesini önerdi. Normal şartlarda 15 Temmuz'da yapılması gereken bu inceleme, LNG konusundaki gerilimin uzaması üzerine büyükelçiler tarafından paketin bütününde anlaşma sağlanabilmesi amacıyla 23 Temmuz'a ertelendi.
