Avrupa Birliği'nin (AB) haftalardır süren çetin müzakereleri ve Yunanistan'ın veto tehdidi nihayet sonuç verdi. Rusya'ya yönelik hazırlanan yeni yaptırım paketi, büyükelçiler düzeyinde sağlanan bir anlaşmayla kabul edildi. Bu, Ukrayna'nın işgalinden bu yana hayata geçirilen 21. yaptırım paketi olma özelliği taşıyor. Ancak, üye ülkelerin kendi ekonomik çıkarlarını koruma çabaları, paketin önemli ölçüde yumuşatılmasına ve Moskova'ya yönelik baskının etkinliği konusunda soru işaretlerinin belirmesine neden oldu.
Yaptırım Paketinin Detayları ve Yumuşayan Çekirdek
Yeni paketin ana hedeflerinden biri, Rusya'nın yaptırımları delmek için kullandığı 'gölge filoya' ait 30 gemiyi kara listeye almak oldu. Ayrıca, bu türden 600'den fazla eski ve bakımsız geminin AB limanlarına ve hizmetlerine erişimi engellendi. Yaptırımlar, Rus bankalarını, kripto para ve petrol ticareti platformlarını ve harp sanayisinde kullanılan çeşitli metalleri de hedef alıyor. Savaş propaganda faaliyetleri yürütmek ve yaptırımları delmekle suçlanan 250'den fazla gerçek ve tüzel kişi de yaptırım listesine dahil edildi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, piyasa şoklarını önlemek amacıyla petrol fiyat tavanındaki ayarlamanın bir yıllığına dondurulduğunu duyurdu.
Yunanistan'ın Veto Gücü ve Elde Ettiği Muafiyet
Anlaşma sürecinde en dikkat çekici gerilim, dünyanın en büyük ticaret filosuna sahip olan Yunanistan'ın veto tehdidiydi. Atina yönetimi, daha önce kabul edilen Rus sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) yasağında bir esneklik talep etti. Yunan hükümeti ve önde gelen taşımacılık şirketleri, bu yasağın Avrupa denizcilik sektörüne ve istihdamına zarar vereceğini savundu. Diğer üye ülkelerin tepkilerine rağmen geri adım atmayan Yunanistan, Şubat 2022 öncesinde imzalanan sözleşmeler kapsamında Rus LNG'sini AB dışındaki üçüncü ülkelere taşımayı sürdürmek için geniş kapsamlı bir muafiyet elde etti. Yıllık olarak gözden geçirilecek bu istisna, Yunanistan'a veto yetkisini gelecekte de bir koz olarak kullanma imkanı sunuyor. Öte yandan, Avusturya da Raiffeisen Bank International'ın Rusya'da uğradığı 2,1 milyar euroluk zararı telafi etmek amacıyla, kara listede yer alan Rasperia yatırım şirketine yönelik yaptırımların kaldırılması talebinin ilerleyen aşamalarda değerlendirilmesi konusunda siyasi bir kazanım sağladı.
