BİLİM VE TEKNOLOJİ
Yayınlanma : 18 Şubat 2026 12:43

Türk bilim adamları, antik Roma'da dışkı kullanımını kanıtladı

Türk bilim adamları, antik Roma'da dışkı kullanımını kanıtladı
Türk bilim adamları, antik Roma'da dışkı kullanımını kanıtlayan bir çalışma yaparak Avrupa'da büyük yankı uyandırdı. Bu bulgular, tarih boyunca sağlığın korunmasında önemli bir yer tutmuştu.
Türk bilim adamları, antik Roma'da dışkı kullanımını kanıtladı

Türk bilim adamları, Antik Roma belgelerine dayanarak, tedavilerde insan ve hayvan dışkısının kullanıldığını ortaya koyan arkeolojik çalışmalar gerçekleştirdi.

teknik yapı

ÇALIŞMA AVRUPA'DA YANKI UYANDIRDI

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nden (SCÜ) arkeolog Prof. Dr. Cenker Atila ve ekibi, bu konudaki bilimsel makalelerini yayınladıklarında Avrupa'da geniş bir yankı buldu. Antik Roma belgelerinde, insan dışkısının doğrudan hastalıklı bölgelere merhem olarak sürüldüğü bilgisi günümüz bilimsel yöntemleri ile kanıtlandı. Dönemin ünlü şifacıları Hipokrat, Plinius ve Galen'in dışkıyı çeşitli hastalıklarda kullandığı iddiaları da bu çalışma ile desteklendi.

1900 YILLIK ŞİŞEDE BULGULAR

Arkeologların bulduğu 1900 yıllık bir şişede insan dışkısına dair kimyasal izler tespit edildi. İzmir’in Bergama ilçesindeki Bergama Arkeoloji Müzesi’nde bulunan şişede, Prof. Dr. Cenker Atila, Kimyager Dr. İlker Demirbolat ve Tıp Tarihçisi Dr. Rana Babaç Çelebi tarafından yapılan kimyasal analizler sonucunda, şişede kekikten elde edilen aromatik bileşiklerin de bulunduğu belirlendi. Bu durum, antik dönemlerde dışkının yanı sıra bitkisel bileşiklerin de tedavi amaçlı kullanıldığını gösteriyor. Prof. Dr. Cenker Atila, 2009 yılında Bergama Müzesi'nde cam eserler üzerine çalışırken bazı kalıntılar bulduklarını belirtti. Bu bulguların izini sürmek için Kimyager Dr. İlker Demirbolat ve Tıp Tarihçisi Dr. Rana Babaç Çelebi ile birlikte çalışmaya karar verdiklerini ifade etti. 1000 eser içerisinde 7 tanesinde kalıntılara rastladıklarını vurguladı.

GÜNÜMÜZDEKİ BİLİMSEL METOTLARLA KANITLANDI

Atilla, Mısır, Çin, Yunan ve Roma kaynaklarında insan ve hayvan dışkısının tıpta kullanıldığının bilindiğini, ancak bunu günümüz bilimsel metotlarıyla kanıtlamanın önemli olduğunu belirtti. Çalışmalarının sonucunda, antik çağda kullanılan bu tedavi uygulamalarının günümüzde de geçerliliğini ispatladıklarını dile getirdi. Ayrıca, antik kaynakların dışkının hangi hastalıklarda kullanıldığına dair detay vermediğini ancak tüm mikropların öldürülmesinde etkili olduğunu söyledi.