Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde tüp bebek tedavisi alan yabancı uyruklu aileler arasında donörlerin karıştırıldığına dair iddialar gündeme geldi. BBC'nin yaptığı bir araştırma, tedavi sürecinde kullanılan sperm ve yumurta donörlerinin yerine farklı kişilere ait materyallerin kullanılmış olabileceği şüphelerini derinleştirdi.
DNA testleri ile ortaya çıkan gerçekler
Süreç, ailelerin çocuklarının fiziksel özelliklerinin kendilerine sunulan donör profilleriyle uyuşmadığını fark etmeleriyle başladı. Bu durum üzerine genetik testlere başvuran aileler, çocuklarının biyolojik olarak seçtikleri donörlerle hiçbir genetik bağının bulunmadığı sonucuna ulaştı. Araştırmada incelenen 30 çocuktan 11'ine yapılan ticari DNA testleri, genetik kökenlerinin Türkiye, komşu ülkeler ve Güney Avrupa bölgelerine dayandığını gösterdi. Öne çıkan vakalardan biri, 2012'de KKTC'de tedavi gören ve Danimarkalı bir donör seçtiğini düşünen İngiliz bir annenin, 13 yıl sonra yaptırdığı testle çocuğunun biyolojik babasının farklı olduğunu öğrenmesi oldu.
30 çocuğun babası belirsiz
Gerçek biyolojik donörlerin kimliklerinin tespit edilememesi, aileleri büyük bir belirsizliğin içine sürükledi. Çocukların potansiyel genetik riskleri, kalıtsal hastalıklar ve bilinmeyen aile sağlık geçmişleri, ebeveynlerin en büyük endişe kaynağı haline geldi. Tespit edilen 30 şüpheli vakadan 15'inin aynı tüp bebek merkezinde tedavi gördüğü belirlendi. Bu merkezlerde Dr. Firdevs Uğuz Tip, Dr. Şevket Alptürk ve uluslararası hasta koordinatörü Julie Hodson'un da yer aldığı tedavi ekiplerinin bulunduğu kaydedildi. Olayın ilk olarak 7 çocuk üzerinden kamuoyuna yansımasının ardından KKTC Sağlık Bakanlığı bir soruşturma başlatmıştı. Bakanlık, merkezlerin mevcut yasa ve yönetmeliklere uygunluğunu incelerken, mağdur sayısının 30'a yükselmesiyle soruşturmanın kapsamının genişletilmesi bekleniyor.
