ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'e yönelik uyguladığı ekonomik yaptırımlar, enflasyon oranlarına olumsuz yansıdı.
Yapay zeka ve savaşlar enflasyonu artırıyor
Orta Doğu'daki çatışmalar ve yapay zeka sistemleri için oluşturulan veri işleme merkezlerinin, nadir toprak elementleri ve bellek arzını azaltması durumu daha da kötüleştirdi. Teknoloji sektöründe gerçekleştirilen korumacı önlemler bellek fiyatlarını artırarak, cep telefonları ve bilgisayarlar gibi ürünlerin fiyatlarının da rekor seviyelerde yükselmesine neden oldu. ABD'de açıklanan son enflasyon verileri, piyasaları hareketlendirirken özellikle altın fiyatlarında önemli dalgalanmalara yol açtı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 3,4 artış gösterdi. Çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 2,5’ten yüzde 2,4’e gerilerken, aylık bazda yüzde 0,2’den yüzde 0,3’e yükseldi. Aylık çekirdek enflasyondaki artışın arkasında teknoloji sektöründeki maliyet artışları yer aldı.
Yüksek maliyetlerin etkisi
Bellek fiyatlarındaki artış, imalat maliyetlerini yükseltirken, bu durum cep telefonu satış fiyatlarına da yansıdı. Trump'ın Çin'e karşı attığı korumacı adımlar, bellek kıtlığının ana sebeplerinden biri olarak öne çıkıyor. Çinli yarı iletken şirketlerine yaptırımlarla tehditte bulunan Trump, Apple gibi ABD merkezli ancak yurt dışında üretim yapan firmaları da üretimlerini ABD'ye taşıma konusunda zorladı. Böylece, Çin'de üretilen bellek çiplerinin fiyatları da arttı. 24 Eylül'de yapılması beklenen Çin-ABD görüşmelerinde, bellek çiplerinin ham maddesi olan nadir toprak elementlerinin ana gündem maddesi olması planlanıyor. Trump, bu alanda daha iyi fiyatlar elde etmek için Çin'i tarifelerle tehdit ediyor. Çin ise nadir toprak elementlerinin satışını düzenleyen bir yasa çıkararak kendi tekeline koruma getirdi. Forbes'a göre Batı teknoloji endüstrisinin değeri, doğrudan Çin'den gelen bu elementlerle bağlantılı. Gartner’ın analistlerinden Ranjit Atwal, bellek maliyetlerindeki artışın 2026 yılı itibarıyla küresel kişisel bilgisayar sevkiyatlarını yüzde 10,4, akıllı telefon sevkiyatlarını ise yüzde 8,4 oranında azaltacağını öngörüyor. Ayrıca, 2025 seviyelerine göre kişisel bilgisayar fiyatlarının yüzde 17, akıllı telefon fiyatlarının ise yüzde 13 artacağı tahmin ediliyor.
