Muğla’nın Yatağan ilçesinin kırsal Çamlıca Mahallesi’nde yaşayan 52 yaşındaki Arzu Tok, 80 yaşındaki kayınvalidesi Durdane Tok ile dağlardan topladıkları bitkilerden geleneksel yöntemlerle yağ ve su üretiyor. Aile, üretimi ticari amaçla değil, geçmişten kalan mirası korumak ve ihtiyaç sahiplerine yardımcı olmak için sürdürüyor.
Bakır kazanda damıtma yöntemi
Kekik, defne, mersin, ardıç ve elma gibi bitkiler, çevresi çamurla kapatılarak hava alması önlenen bakır kazana konuyor. Ateşin ısısıyla buharlaşan bitkilerden yağ ve su damlama yoluyla elde ediliyor. Kazanla damlama sistemi arasındaki küçük havuza hortumla su aktarılıyor ve bu su soğutma amacıyla kullanılıyor. Durdane Tok, “İhtiyacı olan gelir buradan gelin de verir, ben de veririm. En çok gelin verir” dedi. İhtiyaç sahipleri için kekik, defne, mersin ve ardıçın yanı sıra kargan da hazırladıklarını anlattı.
Üretim miktarı bir kilonun altında
Arzu Tok, üretimi 10 yıldır tek başına sürdürdüğünü, oğlunun ise pişirme sırasında yardım ettiğini söyledi. Şimdilerde yalnızca kekik, defne ve elma yağı çıkardıklarını belirten Tok, dağlarda buldukları bitkileri de topladıklarını, ancak elde ettikleri yağın bir kiloya ulaşmadığını ifade etti. Tok, geçmişte kayınpederinin beş kilodan yağ çıkardığını, kendilerinin aynı miktarda üretim yapamadığını kaydetti. Arzu Tok, yağları ihtiyaç sahiplerine vermek ve aile mirasını korumak için ürettiklerini belirterek, “Satmak için değil babamın hatırası kalsın diye yapıyorum. Benden sonra zaten yapan olmaz bunları” diye konuştu.
