Çin, Tibet Özerk Bölgesi'nde Yarlung Tsangpo Nehri üzerinde, dünyanın en yüksek elektrik üretim kapasitesine sahip olması planlanan devasa bir hidroelektrik projesinin inşaatına başladığını duyurdu. Bu hamle, küresel enerji piyasalarında ve bölgesel jeopolitik dengelerde önemli değişimlere yol açabilecek nitelikte.
Rekor Kırma Hedefi: Üç Boğaz Barajı'nı Geride Bırakmak
Yaklaşık 165 milyar dolarlık devasa bir yatırımla hayata geçirilecek olan bu proje, tamamlandığında mevcut en büyük elektrik üreticisi konumundaki Üç Boğaz Barajı'nı geride bırakma potansiyeli taşıyor. Ancak proje, Üç Boğaz Barajı'ndaki gibi devasa bir tek baraj duvarı yerine, nehrin Himalayalar boyunca izlediği doğal ve dik eğimden faydalanacak. Kurulacak bir dizi kademeli santral ile nehrin doğal akış gücü dar bir alanda yoğunlaştırılarak, daha küçük bir yapısal alanda yüksek miktarda enerji üretilmesi hedefleniyor.
Bölgesel ve Çevresel Endişeler Masada
Projenin uluslararası boyutu da oldukça önemli. Yarlung Tsangpo Nehri, Hindistan'a girerek Brahmaputra adını alıyor ve ardından Bangladeş'e ulaşıyor. Bu durum, nehrin sularını kullanan milyonlarca insanı doğrudan etkileyeceği için Hindistan ve Bangladeş tarafından yakından takip ediliyor. Çin makamları, projenin büyük ölçekli su depolama veya yönlendirme amacı gütmediğini, yalnızca elektrik üretimine odaklandığını ve nehrin aşağı çığırına akan su miktarında belirgin bir düşüş yaşanmayacağını bildirse de, sınır aşan suların yönetimi konusunda bölgesel diplomasinin gündeminde yer alıyor. Diğer yandan, projenin yapıldığı Tibet Platosu'nun Asya'nın ekolojik açıdan en hassas bölgelerinden biri olması ve aktif fay hatlarına yakınlığı, çevre örgütleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından dile getirilen riskleri artırıyor. Yüksek sismik hareketliliğin potansiyel tehlikeleri ve nehirdeki tortu hareketinin engellenmesinin yerel ekosistemler üzerindeki olası etkileri konusunda endişeler mevcut. Çin makamları ise projenin teknik ve ekonomik boyutlarına vurgu yaparken, detaylı çevresel etki değerlendirme raporlarının zamanla paylaşılacağını belirtti.
