İsveç'in kuzeyindeki Kiruna kentinde, yeraltı demir madenciliğinin yarattığı zemin çökmesi tehdidine karşı tarihi bir mühendislik başarısı sergilendi. Geçtiğimiz yıl basında geniş yer bulan olayda, yüz yılı aşkın geçmişe sahip 600 tonluk ahşap kilise, sökülmeden devasa platformlar üzerinde 5 kilometrelik bir mesafeye taşındı. Yolların genişletilmesiyle iki gün süren titiz bir operasyonla gerçekleştirilen bu sıra dışı taşıma, Kiruna'nın karşı karşıya olduğu büyük kentsel dönüşümün sadece bir parçasıydı.
MADENCİLİK ŞEHRİ TAŞIYOR
Bölgedeki demir madeninin genişlemesi, şehrin altındaki zemini dengesizleştirerek ciddi çökme riskleri oluşturdu. Bu risk sadece binaları değil, sokakları ve altyapıyı da tehdit edince, yetkililer tüm şehri taşıma kararı aldı. Bu devasa yer değiştirme projesi kapsamında şimdiye dek 3 bin konut ve yaklaşık 6 bin mahalle sakini, maden riskinden uzak, sıfırdan inşa edilen yeni kent merkezine nakledildi. Eski ve yeni yaşamları arasındaki ayrılığın en somut sembolü haline gelen tarihi kilisenin taşınması, adresleri, sokakları ve alışkanlıkları değişen bölge halkı için anlamlı bir duruma dönüştü.
YEREL HALKIN ENDİŞELERİ BÜYÜYOR
Şehrin ve madencilik faaliyetlerinin büyümesi, sadece şehir merkezindekileri değil, bölgenin yerli halkı olan Sami (Lapon) toplumunu da derinden etkiliyor. Gabna Sami topluluğu lideri Lars Marcus Kuhmunen, yeni maden ocaklarının açılmasıyla yüzyıllardır sürdürdükleri ren geyiği yetiştiriciliğinin büyük zarar göreceği konusunda uyarıyor. Otlak alanlarının yok olması ve hayvanların mevsimsel geçiş güzergahlarının kapanması, tarihi miras korunsa bile yerel halkın geçim kaynaklarının ciddi tehdit altında olduğunu gösteriyor. Devasa ahşap kilise yeni yerinde güvenle yükselirken, Kiruna kenti madenin gölgesinde yeni bir gelecek inşa etme mücadelesi veriyor.
