Kosta Rika’nın kuzeybatısındaki Guanacaste Koruma Alanı’nda gerçekleştirilen çevre projesi, organik atıkların çorak toprakların restorasyonundaki etkisini ortaya çıkardı.
Proje 16 yıl sürdü
Aşırı otlatma ve yangınlar nedeniyle besin değerini kaybeden 3 hektarlık mera arazisine dökülen 12 bin ton portakal kabuğu ve posası, zamanla bölgede zengin bir orman ekosisteminin oluşmasına fırsat tanıdı. Proje, 1997 yılında Amerikalı ekologlar Daniel Janzen ve Winnie Hallwachs’ın önderliğinde başlatıldı ve narenciye işleme şirketi Del Oro ile iş birliği sağlandı. Anlaşmaya göre şirket, orman alanlarının bir kısmını koruma alanına devrederken, ortaya çıkan narenciye atıklarını tahrip olmuş bir araziye ücretsiz olarak dökme hakkı elde etti.
Önemli bulgular elde edildi
1998 yılında yaklaşık 1.000 kamyonla 12 bin ton portakal atığı bölgeye taşındı. Atıkların ayrışmasıyla toprak besin değerinin artması ve baskın otların ortadan kaldırılması hedeflendi. Ancak, proje hukuki bir engelle karşılaştı. Rakip firma TicoFruit'in çevreye zarar verildiği iddiasıyla açtığı davayı kazanması üzerine atık dökümü durduruldu ve arazi, insan müdahalesi olmadan kendi haline bırakıldı. Araştırmacıların 16 yıl sonra yaptığı incelemelerde, müdahale edilen arazi ile komşu kontrol parseli arasında belirgin farklılıklar gözlemlendi. Portakal kabuklarının döküldüğü alandaki toprak üstü odunsu biyokütlenin, komşu kontrol parseline göre %176 daha fazla olduğu belirlendi. Deney alanında 3 kat daha fazla odunsu bitki türünün kaydedildiği ve toprak analizlerinin uygulama yapılan alanda temel besin maddesi konsantrasyonlarının yüksek seviyede korunduğunu gösterdiği ifade edildi. Uzmanlar, elde edilen verilerin düşük maliyetli arazi restorasyonu açısından önemli bir örnek teşkil ettiğini, ancak iklim, toprak yapısı ve atık türü gibi değişkenler nedeniyle yöntemin her bölgede aynı sonucu vermeyebileceğini vurguladı.
