Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Türkiye'nin Çin'e karşı açtığı ticaret davasında önemli bir karar aldı. DTÖ'nün oluşturduğu anlaşmazlık paneli, Türkiye'nin Çin menşeli elektrikli ve hibrit otomobillere yönelik uyguladığı ek gümrük vergileri ile sert ithalat şartlarının küresel ticaret kurallarına uygun olmadığını belirtti.
ÇİN'DEN AÇIKLAMALAR
Çin Ticaret Bakanlığı, bu kararı memnuniyetle karşılayarak Türkiye'yi aldığı korumacı önlemleri derhal DTÖ kurallarına uygun hale getirmeye davet etti. Bu davanın arka planında, Türkiye'nin yerli üretimi korumak ve cari açığı dengelemek amacıyla yıllardır Çin'den ithal edilen araçlara karşı uyguladığı sıkı politikalar yatıyor. Türkiye, 2023 yılında Çin menşeli elektrikli otomobillere yüzde 40 ek gümrük vergisi getirmiş, ardından Haziran 2024'te benzinli ve hibrit araçları da kapsayacak şekilde bu uygulamayı genişletmişti.
HUKUKİ İNCELEME SONUÇLARI
DTÖ panelinin yaptığı detaylı hukuki inceleme, Türkiye'nin uyguladığı bazı politikaların küresel ticaret taahhütlerini ihlal ettiğini ortaya koydu. Panel, elektrikli araçlara uygulanan yüzde 40 ek verginin Türkiye’nin GATT 1994 anlaşması kapsamındaki gümrük tavan sınırlarını aştığını ve hibrit araç vergilerinin de kural ihlali sayıldığını belirtti. Ancak Türkiye, içten yanmalı motorlu araçlara yönelik bazı iddialarda haklı bulunarak Çin'in taleplerinin tamamını kabul etmedi. Türkiye'nin korumacı uygulamalarının hukuken geçerliliği, özellikle de tüketici korunması açısından kanıtlanamadı. DTÖ kararının kesinleşmesi için Anlaşmazlıkların Halli Organı tarafından onaylanması gerekecek, bu da sürecin uzamasına neden olabilir.
