Orta Doğu'daki Savaş, Havacılık Sektöründe Kalıcı Değişikliklere Yol Açabilir: Binlerce Uçuş İptal Edildi, Maliyetler Artıyor

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş ortamı, küresel havacılık sektörünü derinden etkiledi. Bahçeşehir Üniversitesi Pilotaj Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Tüzün Tolga İnan, 1-4 Mart tarihleri arasında günlük ortalama 4 binden fazla uçuşun iptal edildiğini ve yaklaşık 19 bin seferde gecikme yaşandığını belirtti. Uzayan rotalar ve artan riskler nedeniyle sektörde kalıcı değişikliklerin yaşanabileceği öngörülüyor.

HAVA SAHALARINDA GENİŞ ÇAPLI KAPANMALAR YAŞANDI

İran'a yönelik ABD ve İsrail tarafından 28 Şubat'ta başlatılan hava operasyonları ve İran'ın bölgeye yönelik misillemeleri, Orta Doğu hava sahalarında geniş çaplı kapanmalara ve uçuşa yasak/uyarı (NOTAM) yayınlarına neden oldu. Bu durum, küresel rotaların ani bir şekilde yeniden planlanmasını gerektirdi, binlerce uçuşun gecikmesine veya iptaline yol açtı ve hava kargo ile yolcu taşımacılığında ciddi aksamalara neden oldu. Dr. İnan, sadece 1 Mart'ta 3 bin 400 uçuş iptali ve yaklaşık 20 bin gecikme yaşandığını, 5 Mart'a kadar ise günlük ortalama 4 binden fazla iptal ve 19 bin gecikme rapor edildiğini kaydetti. Bu durum hem yolcular için mağduriyet yarattı hem de bağlantı zincirlerinin kırılmasına sebep oldu.

DEĞİŞEN ROTALAR UÇUŞ MALİYETLERİNİ ARTIRACAK

Savaşın Orta Doğu'daki büyük hava yollarını doğrudan etkilediğini belirten Tüzün Tolga İnan, Körfez taşıyıcıları ile pek çok Avrupalı/Asyalı taşıyıcının rotalarını askıya almak veya yoğun şekilde yeniden planlamak zorunda kaldığını ifade etti. Bazı taşıyıcılar belirli hatlarını tamamen durdururken, Doha, Dubai, Abu Dabi gibi büyük aktarma merkezlerinin geçici olarak kapanması küresel transit akışını bozdu. Hava sahası riskinin artmasıyla birlikte uçaklar daha uzun rotalar kullanmak zorunda kaldı. Örneğin, Asya-Avrupa seferleri için alternatif Kuzey ve Orta Asya rotalarına sapma yaşandı. Bu durum, yakıt tüketimini, uçuş süresini ve mürettebat maliyetlerini artıracaktır. Aktif çatışma bölgelerinin yakınında uçuş yapılması sigorta maliyetlerini de yükseltecek; bazı sigortalar 'savaş eylemi' sebebiyle kapsamasını sınırlayabilir. Yoğun iptaller ve yeniden yönlendirmeler, tüketici hakları ve tazminat taleplerinde de artışa neden olacak.