Orta Doğu'da Ateşkes Umutları ve Yükselen Riskler: Piyasalar İkilemde

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da potansiyel bir ateşkes umuduyla hareketlense de, çatışmaların yeniden alevlenme riskleri yatırımcıları tedirgin etmeye devam ediyor. Bu hassas denge, piyasalarda belirsizliği artırıyor.

JEOPOLİTİK GERİLİMİN GÖLGESİNDE MÜZAKERELER

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından yükselen jeopolitik tansiyon, yatırımcıların gündeminden düşmüyor. Ancak, müzakerelerin başarıya ulaşabileceği ve saldırıların sona erebileceği yönündeki iyimserlikler, piyasalardaki risk iştahını bir nebze olsun canlandırdı. ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik sert mesajlarını sürdürürken, görüşmelerin devam ettiğini ve iyi gittiğini belirtti. Trump, İran'dan 'kabul edilebilir bir anlaşma' beklediğini, bu anlaşmanın petrol ve diğer her şeyin Hürmüz Boğazı'ndan serbest geçişini içermesi gerektiğini vurguladı. Ülke basınında yer alan haberlere göre, ABD ve İran'ın kalıcı bir anlaşma için 45 günlük potansiyel bir ateşkesin şartlarını görüştüğü iddiaları, yatırımcıların Orta Doğu'da tansiyonun azalabileceği beklentilerini güçlendirdi.

EKONOMİK ETKİLER VE IMF UYARILARI

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti. Georgieva, "Bu savaş yaşanmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon görürdük. Bunun yerine artık tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor." değerlendirmesinde bulundu. Jeopolitik gerilimler, teknolojik gelişmeler, iklim şokları ve demografik değişimleri 'yüksek düzeyde belirsizliğin yaşandığı bir dünya'nın örnekleri olarak sıralayan Georgieva, savaşın küresel petrol arzını yüzde 13 azalttığını ve bunun petrol, doğal gaz, helyum ve gübre gibi ürünlerin tedarik zincirlerine yansıdığını belirtti. Savaşın kısa sürede sona ermesi ve toparlanma yaşanması halinde büyüme tahminlerinde sınırlı bir aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyon öngördüklerini, ancak savaşın uzaması halinde etkilerin daha büyük olacağını vurguladı. JPMorgan Chase CEO'su Jamie Dimon da savaş nedeniyle petrol ve emtia fiyatlarında önemli şoklar yaşanabileceğini, bunun enflasyonun kalıcı hale gelmesine ve piyasaların beklediğinden daha yüksek faiz oranlarına yol açabileceğini ifade etti.

PİYASALARDAKİ SON DURUM VE DİPLOMATİK GİRİŞİMLER

Analistler, yatırımcıların savaşın hızlı şekilde sona ermesini sağlayacak bir anlaşma ihtimali ile petrol fiyatları ve tahvil faizlerini daha da yükseltebilecek ciddi bir tırmanış senaryosu arasında farklı olasılıkları değerlendirdiğini belirtti. New York borsasında Orta Doğu'da tansiyonun azalacağı iyimserlikleriyle pozitif bir seyir izlenirken, Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı. Tahvil piyasasındaki satıcılı seyir devam ederken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,35'e çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 yükselişle 100,1 seviyesinde dengelendi. Altın fiyatlarında merkez bankalarının gevşeme sürecine yönelik belirsizliklere karşın Orta Doğu'daki gerilimin sona erebileceğine yönelik beklentiler etkili oluyor ve ons altın yatay seyirle 4 bin 645 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varili ise yüzde 1,5 artışla 108,2 dolardan satılıyor. Avrupa borsalarında tatil sonrası açılacak piyasalarda endeks vadeli kontratlar pozitif seyrediyor. Bölgedeki liderlerin diplomatik görüşmeleri de yakından takip ediliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani'nin telefon görüşmesinde, gelişen olayların bölgesel ve uluslararası istikrar üzerindeki etkileri ile küresel enerji arzına yansımaları ele alındı. Macron, enerji piyasalarında istikrarın korunması için uluslararası çabaların artırılması gerektiğini belirtti. Öte yandan, İtalya'da havacılık sektöründe yakıt temininde kısıtlamaya gidilen havalimanlarının sayısı 6'ya çıktı. Asya borsalarında, Orta Doğu'daki çatışmaların bitebileceğine yönelik iyimserliklere karşın yatırımcıların temkinli davranmasıyla Japonya hariç pozitif bir seyir izleniyor. Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran'ı diplomatik çabalara katılmaya ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini sağlamaya çağırdı. Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yatay seyrediyor. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,36 değer kazanarak 13.112,31 puandan tamamladı. Dolar/TL, bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 44,6110'dan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Avrupa hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri ile ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirtiyor.