Brezilya'da selüloz üretimi amacıyla oluşturulan geniş okaliptüs plantasyonlarının, bölgedeki su kaynakları üzerindeki olumsuz etkileri bilimsel bir çalışma ile ortaya kondu. Araştırmacılar, 45 yıllık bir süreçte bu tarlaların bulunduğu bir bölgede yeraltı su seviyesinin tam 4,5 metre azaldığını tespit etti.
Okaliptüsün su çekme kapasitesi mercek altında
Brezilya, hızlı gelişen yapısıyla kağıt ve selüloz sanayisinin ana hammaddesi olan okaliptüs üretiminde küresel ölçekte önde gelen ülkelerden biri. Bu ağaçlar, özellikle Bahia ve Minas Gerais eyaletlerindeki geniş arazilerde yetiştiriliyor ve hem iç hem de dış pazarlara hammadde sağlıyor. Minas Gerais'in Turmalina bölgesinde gerçekleştirilen ve "Platonun Metamorfozu: Okaliptüs Monokültürü, Toprak ve Su Gaspı" başlığıyla yayınlanan araştırma, okaliptüs ekilen alanlar ile yerel bitki örtüsünün baskın olduğu bölgelerdeki su durumunu karşılaştırdı.
Yerel halktan "yeşil çöl" tepkisi
45 yıllık verilerin incelenmesi sonucunda, okaliptüsün yoğun olarak bulunduğu alanlarda taban suyu seviyesinin 4,5 metre gerilediği ve yeraltı su rezervlerinin yenilenme hızında ciddi bir düşüş yaşandığı belirlendi. Uzmanlar, okaliptüs ağaçlarının yüksek buharlaşma ve terleme oranları nedeniyle topraktan aşırı miktarda su çektiğini, bunun da yağış dengesini ve yüzeysel akış rejimini bozduğunu vurguluyor. Bahia bölgesindeki yerel sakinler de okaliptüs tarlalarının yaygınlaşmasıyla akarsuların debisinin azaldığını belirtiyor. The Guardian'ın haberine göre, Baixa Verde yerleşimi sakinleri, eskiden kanoyla geçilebilen nehirlerin su seviyesinin belirgin şekilde düştüğünü ifade ediyor. Bölge halkı, devasa tek tip tarım alanlarını "yeşil çöller" olarak adlandırıyor. Ancak bölgede faaliyet gösteren Veracel Celulose şirketi, bu iddiaları reddederek üretim alanlarında "mozaik yönetim sistemi" uyguladığını savunuyor. Şirket, okaliptüs tarlalarının korunan vadiler, doğal su kaynakları ve yerli bitki örtüsüyle entegre edildiğini, su havzalarının düzenli olarak izlendiğini ve çevre iyileştirme projeleri yürütüldüğünü açıkladı.
