Nehir hayat buluyor: Helikopterle 180 ton kum ve çakıl atıldı, ekolojik mucize bekleniyor!

Kuzey Kutup Dairesi'nin yaklaşık 45 kilometre güneyinde yer alan Abramsån Nehri'nde, doğanın yüzyıllarca sürebilecek iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla eşi benzeri görülmemiş bir operasyon düzenlendi. "Rewilding Sweden" kuruluşu öncülüğünde gerçekleştirilen bu projede, nehrin doğal yapısını geri kazanması hedeflenerek helikopterlerle tam 180 ton kum ve çakıl nehir yatağına bırakıldı.

TARİHİ YARALARI SARMAK İÇİN HAVADAN DESTEK

Abramsån Nehri, 1880'lerden bu yana kereste taşımacılığı gibi insan müdahaleleri nedeniyle büyük zarar görmüş. Suyun akışını yavaşlatan taşlar, çakıllar ve kurumuş ağaçların nehir yatağından alınması, sucul canlıların yaşam alanlarını adeta yok etmiş. Hatta kütüklerin daha hızlı akması için nehir yatağının düzleştirilmesi, doğal kanal yapısını bozarak ekolojik çeşitliliği ciddi şekilde azaltmış. Bu durum, ince tortunun hızla taşınmasına ve balıkların üreme alanları ile su böcekleri ve tatlı su midyelerinin yaşam koşullarının olumsuz etkilenmesine yol açmış. 2023 yılında başlatılan bu kapsamlı restorasyon projesi, yaşanan bu tarihsel tahribatı geri almayı amaçlıyor.

EKOLOJİK DENGEYİ YENİDEN KURMA ÇABASI

Helikopterlerle bırakılan 180 tonluk kum ve çakıl malzemesi, tek bir noktaya yığılmak yerine nehir yatağı boyunca stratejik olarak dağıtıldı. Bu takviyenin temel amacı, büyük taşların arasındaki boşlukları ve oyukları doldurarak, insan faaliyetlerinden zarar görmemiş doğal nehirlerde bulunan kritik fiziksel temeli yeniden inşa etmek. Norveç Doğa Araştırma Enstitüsü (NINA) bünyesinden araştırmacı Vebjørn Kveberg Opsanger, bu tortu bileşiminin özellikle dipte yaşayan bentik faunayı destekleyeceğini ve yeniden canlanacak sucul türlerin nehir suyunun doğal yollarla arıtılmasına da katkı sağlayacağını belirtti.

BİLİMSEL İZLEME VE GELECEK PLANLARI

Bu operasyon, aynı zamanda bilimsel bir ekolojik restorasyon deneyi olarak da yürütülüyor. Malzemenin nehre bırakılmasından önce, canlı popülasyonunun mevcut durumunu belgelemek amacıyla tabandan numuneler toplandı. Proje kapsamında bilimsel izleme çalışmaları 2025 ve 2026 yıllarında da devam edecek. Kum ve çakıl eklenmeyen bir başka restore edilmiş bölüm ise kontrol alanı olarak kullanılıyor. Bilim insanları bu iki alanı karşılaştırarak, iyileşmenin yapılan tortu takviyesinden mi yoksa diğer kanal düzenlemelerinden mi kaynaklandığını netleştirecek. EKOenergy tarafından finanse edilen bu operasyonun başarıya ulaşması halinde, aynı havadan restorasyon tekniği Abramsån Nehri'nin diğer kısımlarında da uygulanacak.