Suriye Sivil Havacılık Kurumu, Şam Uluslararası Havalimanı'nı desteklemek amacıyla Mezze askeri havalimanını özel ve yönetimsel uçuşlara açmak için yeniden düzenleme kararı aldı. Kararın duyurulmasının ardından bölgede moloz kaldırma ve altyapı çalışmalarına başlandı. Ancak, havalimanının Beşar Esad dönemindeki karanlık geçmişi, bu kararın Suriyeliler tarafından tepkiyle karşılanmasına neden oldu.
Geçmişin gölgesindeki proje
Esad rejimi döneminde infazların yapıldığı ve toplu mezarların bulunduğu düşünülen bir alanın, özel jetlere açılacak şekilde yeniden düzenlenmesi, toplumda büyük bir tepki doğurdu. Bu proje, Suriye yönetiminin yatırım çekme hedefini desteklerken, kayıp kişilerin kimliklerinin tespitinin ihmal edildiği yönündeki tartışmaları da beraberinde getirdi. ABD merkezli Suriye Adalet ve Hesap Verebilirlik Merkezi (SJAC) tarafından elde edilen belgelere göre, üst düzey Suriyeli askeri yetkililer 2012'de Mezze'yi, askeri mahkemelerce idama mahkum edilen tutukluların infaz alanı olarak onaylamıştı. Belgeler, infazların Sednaya Hapishanesi'nden Şam'a yakın, güvenli bir bölge olan Mezze'ye taşınması, pistin yanındaki bir hangarda platform kurulması ve çalışmaların gizlilik içinde yürütülmesi talimatlarını içeriyor.
Araştırmalar toplu mezarları işaret ediyor
Kurumun 2025 yılındaki araştırmaları, Mezze'de 1.150'den fazla tutuklunun hayatını kaybettiğini ve bölgede iki şüpheli toplu mezar sahasının bulunduğunu ortaya koydu. SJAC, Temmuz 2025'te Suriye Ulusal Kayıp Kişiler Komisyonu'na şüpheli mezarların koordinatlarını ileterek, inceleme yapılana kadar kazı ve inşaatın durdurulmasını talep etti. Yeniden imar planlarının ardından 8 Eylül'de ikinci bir mektup yazan örgüt, enkaz kaldırma ve kazı çalışmalarının insani kalıntılara ve delillere zarar verebileceği konusunda uyarıda bulundu. Suriye Hapishaneleri Müzesi kurucusu Amer Matar, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Toplu mezarlar barındırabileceği düşünülen bir sahada; önceden kapsamlı bir inceleme yapılmaksızın, saha korunmaksızın, kayıplar ve naaşları aranmaksızın ve kanıtlar muhafaza edilmeksizin bir iş havalimanı inşa etmek, aşırı bir sorumsuzluk ve saygısızlık eylemidir.” ifadeleriyle duruma tepki gösterdi.
