Avrupa Birliği'nin devleri, Macaristan'ın halkı enflasyona karşı koruma amacıyla attığı cesur adıma sert tepki gösterdi. Temel gıda ürünlerinde marketlerin kâr marjını yüzde 10 ile sınırlayan uygulama nedeniyle Brüksel, Budapeşte'yi Avrupa Adalet Divanı'na taşıdı. Komisyonun argümanı net: Bu düzenleme, serbest piyasa ve rekabet kurallarını ihlal ediyor.
MACARİSTAN'DAN RADİKAL KARAR
2025 itibarıyla yürürlüğe giren bu çığır açan düzenleme, tavuk, süt, yumurta, ayçiçek yağı ve şeker gibi halkın sofrasından eksik etmediği ürünlerde süpermarketlerin kasasına girebileceği maksimum kârı yüzde 10 ile sabitledi. Yeni Başbakan Péter Magyar liderliğindeki hükümetin de bu politikayı sürdürme kararlılığı, Brüksel ile ipleri daha da gerdi.
AVRUPA KOMİSYONU'NDAN SERT AÇIKLAMALAR
Avrupa Komisyonu'nun itirazları oldukça detaylı. Komisyon, marketlerin yalnızca ürünleri aldıkları fiyat üzerinden değil; kira, personel maaşları, enerji faturaları, lojistik ve depolama gibi sayısız ek maliyetle ayakta kaldığını vurguluyor. Mevcut kâr marjı sınırının, bazı işletmeleri resmen zararına satış yapmaya zorladığı ve bu durumun sürdürülebilir olmadığı ifade ediliyor.
ULUSLARARASI ZİNCİRLER Mİ, YEREL ESNAF MI?
Komisyonun bir diğer önemli argümanı ise, bu düzenlemenin özellikle SPAR, Lidl, Aldi ve Tesco gibi uluslararası dev zincirleri orantısız bir şekilde etkilediği yönünde. Buna karşılık, çok sayıda küçük ve yerel işletmenin bu kısıtlamaların dışında kaldığı, bu durumun da AB'nin rekabet ve eşit muamele ilkeleriyle taban tabana zıt düştüğü belirtiliyor. Macaristan Merkez Bankası Başkanı Mihály Varga, enflasyondaki olumlu gelişmelere işaret ederek fiyat kontrollerinin kademeli olarak kaldırılabileceği sinyali verse de, hükümet gıda fiyatlarındaki olası sıçramalar endişesiyle mevcut uygulamayı sürdürmekte kararlı görünüyor.
