Kömür madeninden 643 milyar dolarlık imparatorluğa: Bir LinkedIn mesajı her şeyi değiştirdi!

Avustralyalı eski bir kömür madencisi olan Josh Payne'in kurduğu yapay zeka (YZ) veri merkezi şirketi Nscale, aldığı son 2 milyar dolarlık yatırımla 14,6 milyar dolar (yaklaşık 643 milyar TL) değerlemeye ulaştı. Ancak analistler, 'neocloud' olarak adlandırılan bu tür şirketlerin, yapay zeka yatırımlarındaki çılgınlık yavaşlarsa ciddi finansal risklerle karşılaşabileceği konusunda uyarıyor.

Dev Yatırım ve Güçlü Yönetim Kurulu

Nscale, C Serisi yatırım turunda teknoloji devleri NVIDIA ve Nokia'nın yanı sıra 8090 Industries'in katılımıyla 2 milyar dolar finansman sağladığını duyurdu. Sadece 3 yıl içinde 10 milyar doları aşan değerlemeye ulaşarak bir "decacorn" (on boynuzlu at) statüsü kazanan şirket, kurumsal yönetimini de güçlendiriyor. Eski Meta Operasyonlardan Sorumlu Başkanı (COO) Sheryl Sandberg, eski Yahoo Başkanı Susan Decker ve eski İngiltere Başbakan Yardımcısı Nick Clegg gibi isimler şirketin yönetim kuruluna katıldı.

Kömür Madeninden YZ Liderliğine Farklı Bir Yolculuk

Nscale CEO'su Josh Payne'in iş dünyasındaki yolculuğu, alışılmış teknoloji girişimcisi profilinden oldukça farklı. Aslen Avustralyalı olan Payne, çalışma hayatına bir kömür madencisi olarak başladı. Madendeki zorlu mesailerinin ardından yönetim ve iş stratejisi kitapları okuyarak girişimcilik vizyonunu geliştiren Payne, e-ticaret sitelerinden inşaat işçileri için insan kaynakları platformlarına kadar çeşitli girişimlerde bulundu. Kripto para madenciliği ve yenilenebilir enerji sektörlerinde de deneyim kazanan Payne, 2024 yılında İngiltere'nin başkenti Londra'ya taşınarak tamamen yapay zeka veri merkezi operasyonlarına odaklandı. Payne'in enerji kaynakları ve bilgi işlem alanındaki bilgi birikimi, Nscale'in temelini oluşturdu. Norveçli holding Aker'in CEO'su Öyvind Eriksen'e iş ağı platformu LinkedIn üzerinden ulaşarak "İskandinavya'nın ucuz enerjisini kullanarak büyük ölçekli bir veri merkezi kurma" fikrini sunan Payne, Eriksen'in de C Serisi yatırıma doğrudan katılmasını sağladı.

'Neocloud' Trendi ve Sürdürülebilirlik Endişeleri

New York Times (NYT), Payne'in şirketinin sıradışı yükselişini "günümüz yapay zeka çılgınlığının en belirgin örneklerinden biri" olarak nitelendiriyor. Astronomik yatırımların aktığı ve sadece yapay zeka hızlandırıcıları etrafında veri merkezleri geliştirip kiralayan Nscale gibi şirketler teknoloji dünyasında "neocloud" (yeni nesil bulut) olarak adlandırılıyor. ABD'deki Coreweave ve Hollanda'daki Nevius gibi şirketler de bu trendin diğer temsilcileri arasında yer alıyor. Ancak ekonomi uzmanları, bu baş döndürücü büyümenin temelleri ve sürdürülebilirliği konusunda endişeli. Yapay zeka teknolojilerine yönelik talebin yavaşlaması durumunda, "neocloud" şirketlerinin ani bir likidite kriziyle karşılaşabileceği uyarısı yapılıyor. Sektördeki en büyük yapısal risk, altyapı maliyetleri ve sözleşme süreleri arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanıyor. Veri merkezi altyapılarının fiziksel ömrü yaklaşık 15 yıl iken, müşterilerle yapılan kiralama sözleşmeleri genellikle beş yıl gibi kısa vadeli dönemleri kapsıyor. Sözleşmelerin yenilenmemesi halinde, şirketlerin ilk yatırımlarını dahi geri kazanmakta zorlanabileceği belirtiliyor. Borçlanma oranları da bir diğer risk faktörü olarak öne çıkıyor; Nscale'in kısa süre önce özel sermaye fonu Blue Owl'dan 1,4 milyar dolarlık büyük bir kredi aldığı biliniyor.

Agresif Genişleme ve Gelecek Planları

Tüm potansiyel risklere rağmen Nscale küresel çapta agresif bir genişleme stratejisi izliyor. Şirket; İngiltere, İrlanda, Teksas (ABD) ve Güneydoğu Asya'da yeni veri merkezleri kurmak için önümüzdeki beş yıl içinde 45 milyar doların üzerinde sermayeye ihtiyaç duyacağını öngörüyor. Sektör kaynakları, şirketin bu devasa finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla bu yıl içinde ilk halka arz (IPO) sürecini başlatmayı planladığını bildiriyor.