• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 09 Ağustos 2026 20:45

Kara delik bir yıldızı yutarken parlama kayıtlara geçti

Kara delik bir yıldızı yutarken parlama kayıtlara geçti
Bilim insanları, bir kara deliğin galaksi merkezinden 30 bin ışık yılı uzakta bir yıldızı yutma anını kaydetti. Yapay zeka destekli gözlemlerle tespit edilen olay, 10 milyar Güneş parlaklığına ulaştı.

Gökbilimciler, evrenin derinliklerinde eşine az rastlanan bir olaya tanıklık etti. Bir kara deliğin, bağlı bulunduğu galaksinin merkezinden oldukça uzakta bir yıldızı yutma anı başarıyla kaydedildi. Bu 'gelgit yıkım olayı' sırasında açığa çıkan enerji, zirve anında yaklaşık 10 milyar Güneş'in toplam parlaklığına ulaşarak, içinde yer aldığı galaksiyi adeta gölgede bıraktı.

GALAKSİ MERKEZİNDEN UZAKTA NADİR KARA DELİK TESPİTİ

TDE 2025abcr olarak adlandırılan bu olay, süper kütleli kara deliklerin tipik davranışlarının dışında bir durum sergiledi. Genellikle galaksilerin çekirdek bölgelerinde bulunan kara deliklerin aksine, bu yapı galaksinin merkezinden tam 30 bin ışık yılı uzaklıkta tespit edildi. Bu mesafe, optik yöntemlerle gözlemlenen gelgit yıkım olayları arasında kaydedilen en büyük merkez dışı uzaklık olma özelliğini taşıyor.

YAPAY ZEKA İLE GÖKYÜZÜ TARAMASI SONUÇ VERDİ

Normalde ışık yaymayan kara deliklerin tespitini kolaylaştırmak amacıyla özel bir makine öğrenmesi algoritması geliştirildi. Bu yapay zeka sistemi, ABD'deki Palomar Gözlemevi'nde bulunan Zwicky Transient Facility verilerini tarayarak, sadece galaksilerin merkezlerini değil, dış çeperlerini de inceledi ve bu olağanüstü parlamayı yakaladı. Maryland Üniversitesi ekibinden Robert David Stein liderliğindeki çalışma, parlamanın kendine özgü ışık eğrisini analiz ederek keşfin doğruluğunu teyit etti.

DEV KARA DELİĞİN MERKEZ DIŞI KONUMUNUN OLASI NEDENLERİ

Bilim insanları, devasa kara deliğin galaksi merkezinden bu denli uzakta konumlanmasına dair birkaç farklı senaryo üzerinde çalışıyor. En güçlü olasılık olarak, küçük galaksilerin daha büyük galaksilerle birleşmesi sırasında kara deliklerin galaksinin dış bölgelerinde yörüngede kalması gösteriliyor. Diğer tahminler arasında ise iki kara deliğin birleşmesi sonucu oluşan yerçekimi dalgası tepmesi veya üçlü sistem etkileşimlerinin bu yapıyı merkezden fırlatmış olabileceği ihtimalleri bulunuyor.