• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 22 Ağustos 2026 03:49

Kaplumbağalar, çölleşmeyle mücadelede umut ışığı oldu

Kaplumbağalar, çölleşmeyle mücadelede umut ışığı oldu
Sahel bölgesindeki doğaya kazandırma projelerinde, Afrika mahmuzlu kaplumbağaların salınmasıyla bitki örtüsü oluşumu gözlemlendi. Ancak kaplumbağalar tek başına çölleşmeyi durduramıyor.

Sahel bölgesinde yaşanan aşırı sıcaklıklar ve keskin soğumalar, toprak kabuğunu sertleştirerek yağmur suyunun emilimini ve tohumların filizlenmesini engelliyor. Bu ekolojik zorlukları aşmak için yapılan doğaya kazandırma projelerinde, Afrika mahmuzlu kaplumbağalar önemli bir rol üstleniyor.

Kaplumbağaların etkisi gözlemlendi

2021 yılında Sahra'nın güney sınırına salınan 500 mahmuzlu kaplumbağa, beş yıllık uydu görüntüleriyle kumların arasında yeşil bitki kümelerinin oluşmasına katkı sağladı. Galapagos ve Aldabra'dan sonra dünyanın en büyük üçüncü karasal kaplumbağası olan bu tür, aşırı sıcaklardan korunmak için zemin seviyesinin 10 ila 15 metre altına kadar inen tüneller kazıyor.

Ekosisteme katkı sağlıyorlar

Kaplumbağaların kazdığı tüneller, toprak yüzeyini kırarak yağmur suyunun derinlere süzülmesini sağlıyor ve toprağın nem tutma süresini artırıyor. Bu sayede mikroklima alanları oluşuyor; tohumların filizlenmesine ve bölgeye böcek ile mikroorganizmaların yerleşmesine olanak tanıyor. Böylece bitki örtüsü genişleyerek, kuşlar ve küçük omurgalı canlılar da bölgeye dahil olmaya başlıyor. S.O.S. (Save Our Sulcata) adlı kuruluş, kaplumbağa üretim ve salım programlarını 1992 yılından beri sürdürüyor. IUCN’in Ağustos 2020 raporuna göre, Noflaye'deki koruma alanında 300'den fazla birey bulunmakta ve bunların bir kısmı doğaya salınmıştır. İzleme verileri, salınan gruplarda dört yıllık süre içinde yüzde 80'in üzerinde hayatta kalma oranı kaydedildiğini gösteriyor. Ancak uzmanlar, kaplumbağaların doğaya kazandırılmasının çölleşmeye karşı tek başına yeterli bir çözüm olmadığını; başarı için yağış miktarı, otlatma denetimi ve uzun vadeli arazi yönetiminin önemli olduğunu vurguluyor.