Japonya ve ABD, Pasifik Okyanusu'nda yürüttükleri ortak bir derin deniz madenciliği projesiyle Çin'in nadir toprak elementleri (NTE) alanındaki küresel hakimiyetine meydan okuyor. Tokyo'nun yaklaşık 1.600 kilometre doğusunda yer alan Minamitorishima Adası açıklarında, deniz tabanının 6 kilometre altında devasa bir NTE rezervi keşfedildi. Bu keşfin, stratejik öneme sahip bu sektörde Pekin yönetiminin pazar gücünü önemli ölçüde zayıflatması bekleniyor.
Devasa rezervler ve potansiyel etkileri
Japonya'nın en doğu ucundaki bu adanın çevresindeki münhasır ekonomik bölge, ülkenin toplam kara alanından daha geniş bir alanı kapsıyor. Yapılan araştırmalar, bu su altı bölgesinde 16 milyon tondan fazla nadir toprak minerali bulunduğunu ortaya koydu. 2018 verilerine göre bu rezerv, itriyum için 780 yıl, europiyum için 620 yıl, terbiyum için 420 yıl ve disprosyum için 730 yıl olmak üzere, küresel ihtiyacın tek başına karşılanabilecek düzeyde. Özellikle elektrikli araç üretiminde kritik rol oynayan bu elementlerin %90'ını elinde bulunduran Çin, bu gücünü siyasi bir koz olarak kullanabiliyor.
ABD ile işbirliği ve teknik zorluklar
Geçmişte Çin'in Japonya'ya disprosyum ve terbiyum ihracatını durdurması, Japon sanayisinin hammadde bağımlılığını gözler önüne sermişti. Bu durum, Çin'in bölgedeki arama faaliyetleriyle birleşince iki ülke arasında gerilimi artırdı. Japonya, bu zorlukların üstesinden gelmek için ABD ile işbirliği yoluna gitti. Japonya, derin deniz araştırmalarındaki deneyimiyle projeye katkı sağlarken, ABD ise Deep Reach Technology gibi şirketler aracılığıyla petrol ve doğal gaz sektöründeki gelişmiş sondaj teknolojisini sunacak. Ancak, deniz seviyesindeki basıncın 600 katına ulaştığı 6 bin metre derinlikte çalışma yürütmek, projenin en büyük teknik engeli olarak görülüyor.
Ticari üretim planları ve finansman
Proje takvimine göre, Şubat 2027'de çıkarılan malzemenin işlenmesi ve eritilmesi üzerine bir aylık tam ölçekli madencilik testi gerçekleştirilecek. Bu testlerin ardından Japonya'nın 2028 yılına kadar ticari üretim planını netleştirmesi bekleniyor. Ticari üretimin 10 yıldan uzun sürmesi öngörülürken, Japonya uzun vadeli büyüme stratejisi çerçevesinde derin deniz kaynaklarını geliştirmek için 2040 yılına kadar kamu ve özel sektör eliyle 5,7 milyar dolarlık finansman ayırmayı planlıyor.
