İsrail, Mescid-i Aksa çevresinde kazılarını artırdı: Kudüs Yahudi şehri vurgusu

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun katılımıyla açılan ve "Hac Yolu" olarak adlandırılan tünel, İsrail'in Mescid-i Aksa çevresinde gerçekleştirdiği onlarca kazıdan sadece birini oluşturuyor.

KUDÜS'TE ARKEOLOJİK KAZILAR

7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'ye yönelik saldırılarıyla gündemde olan İsrail, Kudüs'ün Eski Şehir bölgesinde "arkeolojik" olduğu iddia edilen kazı çalışmalarını yoğunlaştırdı. Netanyahu, "Hac Yolu" tünelinin açılışında yaptığı konuşmada Kudüs'ün bir Yahudi şehri olduğunu vurguladı. İsrail'in kazı faaliyetlerinin artmasıyla birlikte, hükümetin aşırı sağcı bakanlarının Mescid-i Aksa'ya yönelik ihlalleri ve "üçüncü tapınak" inşa etme söylemlerinde de belirgin bir artış gözlemlendi.

PROVOKATİF EYLEMLER VE ENDİŞELER

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve destekçisi fanatik Yahudiler, Mescid-i Aksa'ya yönelik ihlallerini sürdürürken, Ben-Gvir'in partisinden Milletvekili Zvi Sukkot'un Müslümanların kutsal mescidinde İsrail bayrağı açması dikkat çekti. Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ise 1967'de Doğu Kudüs'ün İsrail tarafından işgalini kutlayan bir yürüyüşte, Mescid-i Aksa'nın yerine "tapınak inşa edilmesini arzu ettiğini ve bütçesini kendisinin karşılayacağını" ifade etti. Bu faaliyetler, İsrail'in Mescid-i Aksa'yı yıkma veya sözde doğal yollarla çökertme niyetinde olduğu yönündeki endişeleri artırıyor.

UZMAN GÖRÜŞLERİ VE ULUSLARARASI HUKUK

Filistin kimliği ve tarihi mirasın Yahudileştirilmesi üzerine çalışan Dr. Abdulrezzak Matani, İsrail'in kazılarının arkeolojik amaçlı olmadığını, provokatif şekilde Mescid-i Aksa'ya zarar vermeyi hedeflediğini belirtti. Matani, açılışı yapılan tünelin, İsrail'in yıllardır Eski Şehir ve Mescid-i Aksa çevresinde kazmakta olduğu tünel ağının bir parçası olduğunu ve bu faaliyetlerin siyasi hedefler taşıdığını vurguladı. Uluslararası hukuka göre İsrail'in Kudüs'te kazı yapma yetkisi bulunmadığını hatırlatan Matani, İsrail'in uluslararası hukuku hiçe sayarak şehri Yahudileştirmeye devam ettiğini ve Batılı ülkelerin bu politikalara destek verdiğini söyledi. Bazı akademik çevreler ve İsrailli araştırmacılar da bu faaliyetlere itiraz ederek bilimsel ve tarafsız bir araştırma talep ediyor.