İnsan faaliyetleri Dünya'nın kutuplarını kaydırıyor

İnsan faaliyetlerinin gezegen üzerindeki etkileri gün geçtikçe daha da belirgin hale geliyor. Ormanların yok edilmesi, şehirleşme ve iklim değişikliği gibi faktörlerin yanı sıra, bilim insanları barajların da Dünya'nın fiziksel dengesini etkilediğini vurguluyor.

BARAJLARIN ETKİSİ

Yapılan araştırmalara göre, büyük ölçekli su depolama projeleri yalnızca çevreyi değil, gezegenin kutup noktalarını bile değiştirebiliyor. 1835 ile 2011 yılları arasında dünya genelinde inşa edilen yaklaşık 7 bin büyük barajda biriken su miktarı, küresel deniz seviyesini yaklaşık 23 milimetre düşürebilecek büyüklüğe ulaşmış durumda. Bu, karada tutulan suyun okyanuslara ulaşmaması nedeniyle deniz seviyesindeki yükselişin bir miktar yavaşlamasına yol açıyor.

DÜNYA'NIN DÖNÜŞ EKSENİ

Dünya, sabit bir yapı değil; gezegenin dış kabuğu daha akışkan bir katman üzerinde hareket ediyor. Bu nedenle yüzeyde büyük miktarda kütlenin yer değiştirmesi, Dünya’nın dönüş ekseninde küçük değişimlere yol açabiliyor. Bilim insanları, barajlarda depolanan dev su kütlesinin Dünya’nın kutuplarını bir metreden fazla kaydırdığını belirtiyor. Bu etki, buzulların erimesi veya büyümesiyle oluşan kütle değişimlerine benzer şekilde gerçekleşiyor.

KUTUP NOKTALARINDA DİRENCİ YENMEK

Araştırmalar, 1835–1954 döneminde Avrupa ve Kuzey Amerika’daki yoğun baraj yapımının Kuzey Kutbu’nu doğuya doğru kaydırdığını ortaya koyuyor. 1954 sonrası ise Asya ve Afrika’daki büyük baraj projeleri nedeniyle kutup hareketi farklı bir yöne yöneldi. Uzmanlar, bu bulguların deniz seviyesi hesaplamalarında yalnızca buzulların erimesinin değil, insanların depoladığı su miktarının da dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.