İnşaat temel kazısı, unutulmuş Orta Çağ manastırını gün yüzüne çıkardı

Almanya'nın Borken kentinde bir sağlık tesisi inşaatı sırasında vurulan ilk kazma, tarihi bir keşfe yol açtı. Şehrin Brinkerhof bölgesinde, geçmişte var olduğu bilinen ancak uzun süredir kayıp olduğu düşünülen Marienbrink Manastırı'na ait devasa tuğla temelleri bulundu. Uzmanlar, bu buluntunun, Orta Çağ mimarisinin modern kent dokusuyla nasıl iç içe geçtiğini anlamak açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.

15. YÜZYILDAN KALMA GÖRÜLMEMİŞ DUVARLAR

Landschaftsverband Westfalen-Lippe (LWL) adına çalışan Dr. Andreas Wunschel ve ekibi, ortaya çıkarılan taş yapıları titizlikle inceliyor. İlk bulgular, kilisenin batı ve güney cephelerine ait tuğla işçiliğinin 15. yüzyıldan bu yana bozulmadan günümüze ulaştığını gösteriyor. Yapılan ölçümlerde, tarihi yapının dış duvarlarının yaklaşık 1,2 metre genişliğinde olduğu ve korunan taban yüksekliğinin 1,6 metre civarında bulunduğu saptandı. Kırmızı tuğla ve antik kireç harcıyla inşa edilen bu sağlam temellerin, üzerindeki yapıların yıkılmasına rağmen yüzyıllardır biriken moloz tabakaları sayesinde korunduğu anlaşılıyor.

JEOFİZİKSEL YÖNTEMLERLE KİLİSE DUVARLARINA ULAŞILDI

Arkeologlar, inşaat alanında geniş çaplı kazılara başlamadan önce gelişmiş jeofiziksel araştırma yöntemlerini kullandı. Toprak altındaki taş ve tuğla yoğunluğunu tespit eden radar sistemleri, kazı ekiplerine yol gösterdi. 2024 yılında başlatılan küçük test kazıları, bu sinyallerin doğruluğunu teyit etti. 2025 yılına gelindiğinde ise kilise duvarlarının çok daha uzun bölümleri gün yüzüne çıkarıldı. Bu teknolojik yaklaşım sayesinde, inşaat takvimini aksatmadan en önemli yapısal kalıntılara doğrudan ulaşmak mümkün oldu.

ORTA ÇAĞ MANASTIRINDAN SAVAŞ DÖNEMİ SIĞINAĞINA

Ekim ve Kasım 2025 tarihlerinde genişletilen kazılarda, sadece dini yapılar değil, bölgedeki sivil yaşama dair izler de gün yüzüne çıktı. Eski evlere ait doldurulmuş bodrum katları, Orta Çağ'dan modern döneme uzanan seramik parçaları ve atık çukurları, arazinin yüzyıllar boyunca defalarca yeniden inşa edildiğini kanıtlıyor. Ancak kazı alanındaki en dikkat çekici bulgulardan biri de yakın tarihe ait. Kilise temellerinin hemen güneybatısında, İkinci Dünya Savaşı döneminden kalma, kalın takviyeli betondan yapılmış bir hava saldırısı sığınağı tespit edildi. Arkeologlar, Orta Çağ manastırı ile savaş dönemi sığınağının iç içe geçtiği bu karmaşık katmanları inceleyerek Borken'in tarihsel hafızasını yeniden şekillendiriyor.