Hürmüz Boğazı krizi Panama'ya 'altın' yağdırıyor: Savaş vurguncuları mı?

Ortadoğu'da yaşanan İran savaşı ve stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın kapanması, küresel ekonomiyi derin bir enerji krizine sürüklerken, bu kaostan en kârlı çıkan ülke Panama oldu. Milyarlarca dolarlık gelirle, dünya krize girerken Panama Kanalı adeta bir 'altın madeni'ne dönüştü.

KANALDA 'SIRALAMA' İHALELERİ REKOR GELİRLER GETİRİYOR

Dünyanın geri kalanı yükselen yakıt fiyatları ve tedarik zincirindeki aksaklıklarla boğuşurken, Panama Kanalı Otoritesi'nin düzenlediği 'sıra atlama' ihaleleri tarihin en yüksek gelirlerini elde etmesini sağladı. Hürmüz Boğazı'nın devre dışı kalmasıyla Asyalı enerji devleri, petrol ve doğalgaz ihtiyaçlarını karşılamak için rotayı ABD Körfez kıyılarına çevirdi. Bu durum, Panama Kanalı'nda benzeri görülmemiş bir yoğunluğa ve kilometrelerce süren kuyruklara yol açtı. Gemilerin bu uzun bekleyişten kaçınmak için başvurduğu yöntem ise 'geçiş ihalesi' adı verilen açık artırmalarda birbirleriyle yarışmak oldu.

'VİP GİRİŞ' PRİMİ MİLYON DOLARLARI BULDU

Panama Kanalı Otoritesi, Financial Times'a yaptığı açıklamada, elde edilen yüksek gelirlerin kanalın uyguladığı bir zamdan değil, tamamen piyasadaki değişimlerden kaynaklandığını belirtti. Kurum, küresel ticaretin oynaklığına ve jeopolitik gerilimlere rağmen Panama Kanalı'nın güvenilir bir şekilde faaliyet gösterdiğini vurguladı. Ancak Rice Üniversitesi Enerji Çalışmaları Merkezi Direktörü Kenneth Medlock, durumu daha net ortaya koyuyor: "Hürmüz Boğazı'ndaki aksama nedeniyle sularda yeterli arz bulunmuyor. ABD'de petrol ve rafine ürün stokları bol olsa da bu durum Asya pazarının fiyatları yukarı çekmesine engel olmuyor." Kanalın en yoğun kullanılan Panamax havuzları için ödenen ortalama ihale bedelleri savaş öncesine göre 10 kat artarak 837 bin 500 dolara fırladı. Dahası, geçtiğimiz ay yapılan bazı özel ihalelerde, tek bir geminin sıranın önüne geçebilmek için sadece 'öncelik hakkı' adına 4 milyon dolar ödediği kaydedildi. Bu rakam, geminin ödediği standart geçiş ücretine ek olarak ödenen bir 'VIP giriş' primi niteliğinde.