Tek vananın kapatılması 12 köyü sular altında bıraktı

Panama Kanalı projesinin önemli mühendislik aşamalarından biri olan Gatun Barajı'nda son kapağın kapatılmasıyla oluşan Gatun Gölü, bölgenin coğrafyasını ve yerleşimini değiştirdi. Mühendis George Goethals yönetimindeki baraj ve dolusavak sistemi, Chagres Nehri vadisini sular altında bırakarak o dönemin en büyük yapay su kütlesini oluşturdu.

Baraj ve gölün oluşumu

1907'de yapımına başlanıp 1913'te tamamlanan Gatún Barajı, 14 büyük kapaklı beton bir dolusavaktan oluşuyor. Baraj inşaatında yaklaşık 1,5 milyon metreküp beton kullanıldı. Yapı, gemilerin deniz seviyesinden 85 fit (yaklaşık 26 metre) yükseklikteki su ayrım çizgisini aşabilmesi için tasarlandı. 1914'e kadar süren su tutma süreci sonunda, yüzey alanı 422 ila 470 kilometrekare arasında değişen bir yapay göl oluştu.

Yerleşim yerleri ve ulaşım etkilendi

Vadinin sular altında kalması bölgedeki yerleşimleri etkiledi. Baraja adını veren eski Gatun köyü setin altında kalırken; 1.500'den fazla işçinin kaldığı Bohio, 1908'de nüfusu 784 olan Frijoles ve San Pablo, Matachin, Ahorca Lagarto, Tabernilla gibi yaklaşık bir düzine köy tamamen sular altında kaldı. Gorgona gibi bazı bölgelerden tahliyeler yapılırken, ahşap yapılar sökülerek başka yerlere taşındı. İlk transisthmik demiryolu hattı da sular altında kalınca daha yüksek kotlara yeni bir hat inşa edildi. 10 Ekim 1913'te Gamboa setinin patlatılmasıyla Culebra Yarıntısı ve göl birleştirildi. Su seviyesinin yükselmesiyle West Hill tepesinin etekleri sular altında kaldı ve zirvesi 1.560 hektarlık "Barro Colorado Adası"na dönüştü. Burası 1923'te koruma alanı ilan edilerek tropikal orman ve iklim araştırmaları istasyonu oldu. 1914'te trafiğe açılan Panama Kanalı'nda gemi geçişlerinin yarısından fazlası Gatun Gölü üzerinden yapılıyor. Chagres Nehri'nin debisini düzenleyen sistem, gemilerin yükseltilip indirilmesi için gerekli su dengesini sağlarken, elektrik üretimine de katkıda bulunuyor.