Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA), Anadoludakiler: 81 İl 81 Ürün Programı çerçevesinde Aydın İnciri, Muğla Çam Balı ve Denizli Kekiği üzerine gerçekleştirdiği çalıştayların sonuç raporlarını kamuoyuyla paylaştı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen bu program, bölgenin stratejik ürünlerinin potansiyelini ortaya çıkarmayı hedefledi. Çalıştaylara toplamda 154 paydaş katılarak, her bir ürün için kapsamlı eylem planlarının oluşturulmasına katkı sağladı.
Ürünlerin verimliliği ve kalitesi artırılacak
Raporlarda öne çıkan temel başlıklar arasında, üretim verimliliğinin yükseltilmesi, kalite ve izlenebilirlik sistemlerinin daha etkin hale getirilmesi, işleme ve depolama altyapılarının güçlendirilmesi yer alıyor. Ayrıca, katma değeri yüksek ürünlerin geliştirilmesi ve bu ürünlerin markalaşma süreçlerinin desteklenmesi de önemli birer hedef olarak belirlendi. Üretici örgütlerinin daha güçlü bir yapıya kavuşturulması, pazarlama kanallarının çeşitlendirilmesi ve kamu, akademi ile özel sektör arasındaki iş birliğinin pekiştirilmesi de öneriler arasında dikkat çekiyor.
Denizli kekiği için planlı üretim ve katma değerli ihracat
Denizli Kekiği Çalıştayı'nda, üretim planlaması, verimlilik artışı, işleme teknolojileri, ürün güvenliği, markalaşma ve ihracat potansiyeli detaylı olarak incelendi. Raporda, üretim miktarındaki ani artışların piyasa fiyatlarını olumsuz etkilediği vurgulanarak, arz ve talep dengesinin izlenmesi ve üretici birliklerinin daha etkin kullanılması gerektiği belirtildi. Ham ürün satışının ötesine geçerek, kekik yağı ve diğer işlenmiş ürünlere yönelik Ar-Ge çalışmalarının desteklenmesi, işleme altyapısının güçlendirilmesi ve üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi önerildi. Coğrafi işaretin doğru kullanımı, ortak marka oluşturma, standart ambalajlama, izlenebilirlik sistemleri ve e-ticaretin yaygınlaştırılması da gündeme getirildi. Ürünün turizmle entegrasyonu için “Kekik Rotası” ve festivaller gibi tanıtım faaliyetlerinin düzenlenmesi de değerlendirildi.
Aydın incirinde depolama ve kalite altyapısı güçlendirilecek
Aydın İnciri Çalıştayı'nda, üretim maliyetleri, iş gücü temini, ürün kalitesinin korunması, uygun depolama koşulları, analiz altyapısı ve uluslararası markalaşma konuları ele alındı. Hasat sonrası kalite kaybını azaltmak ve ürünlerin daha iyi saklanabilmesi için depolama tesislerinin iyileştirilmesi, doğru kasa kullanımı ve soğuk hava depolama kapasitesinin artırılması önerildi. Kuru incir işletmelerinde mikotoksin tespiti için teknolojik altyapının geliştirilmesi ve Aydın'da güçlü bir gıda kontrol laboratuvarının kurulması da ihtiyaçlar arasında sayıldı. Raporda, Aydın incirinin uluslararası marka değerinin yükseltilmesi, coğrafi işaret kullanımının yaygınlaştırılması ve ürün izlenebilirliğinin geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
Muğla çam balında sürdürülebilir üretim hedefi
Muğla Çam Balı Çalıştayı'nda iklim değişikliği, orman yangınları, arı sağlığı, üretim maliyetleri, kalite standartları, işleme altyapısı ve pazara erişim gibi konular değerlendirildi. Çam balı üretiminin, doğal ekosistemin korunmasıyla birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı. Arıcılığı olumsuz etkileyen çevresel risklerin azaltılması, arı sağlığı konusunda ortak çalışmalar yapılması ve üretim standartlarının güçlendirilmesi temel gereksinimler olarak sıralandı. Balın dökme olarak satılmasının, üreticiye yeterli katma değerin ulaşmamasına neden olan bir sorun olduğu belirtildi. Ortak marka oluşturulması, ambalajlama ve izlenebilirliğin yaygınlaştırılması, e-ticaret imkanlarının artırılması ve uluslararası niş pazarlara erişimin geliştirilmesi önerildi. Propolis, polen ve perga gibi arı ürünlerinin değerlendirilmesi ve sağlıklı atıştırmalıklar gibi farklı kullanım alanlarına yönelik ürünlerin bilimsel araştırmalarla desteklenerek geliştirilmesi de raporda yer aldı.
