Çin'in Qinghai Eyaleti'ndeki Talatan Çölü'nde kurulan devasa bir güneş enerjisi santrali, bölgenin ekolojik dengesinde dikkat çekici değişikliklere neden oldu. Deniz seviyesinden 2.910 metre yükseklikteki 64 kilometrekarelik alana yerleştirilen binlerce panel, sadece elektrik üretmekle kalmayıp, aynı zamanda toprak yapısını ve bitki örtüsünü de olumlu yönde etkiledi.
Çöl koşullarında mikroiklimler oluştu
Yıllık ortalama 246 milimetre yağış alan, aşırı sıcaklık farkları ve şiddetli rüzgar erozyonuyla bilinen bu çorak bölgede yapılan bilimsel araştırmalar, güneş panellerinin altındaki çevresel koşulların açık çöle kıyasla belirgin şekilde değiştiğini ortaya koydu. W. Wu liderliğindeki bir araştırma ekibinin Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmasında, santral alanı "panel altı", "paneller arası geçiş bölgeleri" ve "tesis dışı el değmemiş çöl" olmak üzere üç ana bölgeye ayrılarak incelendi.
Ekolojik performans puanları paneller lehine
DPSIR analiz yöntemi kullanılarak toprak nemi, mikrobiyal aktivite, sıcaklık ve bitki örtüsü gibi 57 farklı ekolojik gösterge titizlikle takip edildi. Elde edilen sonuçlar, panellerin zeminde mikroiklim alanları yarattığını gösterdi. Ekolojik performans puanlarına bakıldığında, güneş panellerinin altı 0,4393 puan alırken, paneller arası alanlar 0,2858 ve açık çöl alanı ise 0,2802 puana ulaştı. Panellerin sağladığı gölge, zemin sıcaklığını düşürerek buharlaşmayı yavaşlattı ve korunan toprak nemi sayesinde mikrobiyal aktivite ile besin döngüsü desteklendi. Ayrıca, panellerin rüzgar hızını kesmesi erozyonu azaltarak dayanıklı çöl bitkilerinin kök salmasına zemin hazırladı. Çin genelinde çölleşmenin önemli bir sorun olduğu düşünülürse, bu tür yenilenebilir enerji altyapılarının uzun vadeli ekolojik etkileri yakından izlenmeye devam edecek.
