• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 11 Kasım 2026 02:22

Genç yıldız çevresinde dev yapı keşfedildi

Genç yıldız çevresinde dev yapı keşfedildi
Genç Beta Pictoris yıldızının çevresinde yaklaşık 150 milyar kilometre uzunluğunda dev bir yapı keşfedildi. Yapının, Plüton büyüklüğündeki gök cisimlerinin çarpışmasıyla oluşmuş olabileceği düşünülüyor.

Ressam Takımyıldızı'ndaki genç Beta Pictoris yıldızını çevreleyen gaz ve toz diski içinde keşfedilen dev yapı, yaklaşık iki yıldır bilim insanlarının ilgisini çekiyor. Daha önce sadece James Webb Uzay Teleskobu ile tespit edilen yapı, Hubble sayesinde ilk kez görünür ışıkta incelendi.

Genç yıldız çevresinde dev yapı keşfedildi 1

Dev yapının oluşumu araştırılıyor

Arizona Üniversitesinden Arin Avsar liderliğindeki araştırma ekibi, 14 yılı aşkın gözlem verilerini analiz etti. Yaklaşık 150 milyar kilometreye ulaşan yapının, Plüton büyüklüğündeki gök cisimlerinin şiddetli çarpışması sonucu oluşmuş olabileceği düşünülüyor. Araştırmacılara göre, oluşumun görünür ışıkta tespit edilmesini zorlaştıran etkenlerden biri ışığı emen karbon ağırlıklı organik maddeler olabilir. Yaklaşık 1 mikron büyüklüğündeki toz parçacıklarının beklenenden daha gözenekli olduğu ve çarpışma sırasında buharlaşan karbonun soğuyup yeniden yoğunlaşmasıyla oluşmuş olabileceği değerlendiriliyor.

Genç yıldız çevresinde dev yapı keşfedildi 2

Gezegenin etkisi inceleniyor

Hubble gözlemleri, Beta Pictoris yıldızının çevresindeki toz bulutunda dikkat çekici bir bozulma olduğunu da ortaya koydu. Araştırmacılar, bu değişimin sistemdeki üç gezegenden biri olan ve kütlesinin Jüpiter'in yaklaşık 10 katı olduğu belirtilen Beta Pic b'nin kütle çekiminden kaynaklanabileceğini düşünüyor. Bilim insanları, yaklaşık 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi'nin de benzer çarpışmalarla şekillendiğini tahmin ediyor. Kuiper Kuşağı'nın, oluşumunun ilk 20 milyon yılında yüzlerce Plüton büyüklüğünde gök cismi barındırmış olabileceği belirtiliyor. Elde edilen yeni bulguların, gezegen sistemlerinin oluşumu ve evrimine ışık tutması bekleniyor.