Florida'da 2 milyon lastik faciası: Yapay resif hayali kabusa döndü

Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaleti, 1970'lerde çevre kirliliğini azaltma ve deniz canlılarına yuva sunma amacıyla atılan devasa bir adımın, öngörülemeyen felakete yol açmasının acı dersini yaşıyor.

YAPAY RESİF PROJESİ BÜYÜK HATAYDI

O dönemde artan araç sayısıyla birlikte baş gösteren lastik atık sorununa yaratıcı bir çözüm arayışı, denizin dibine yaklaşık 2 milyon kullanılmış lastik bırakılmasıyla sonuçlandı. Haziran 1974'te Fort Lauderdale açıklarında, kıyıdan 1,5 kilometre uzakta ve 20 metre derinlikte başlatılan bu 'yapay resif' projesi, kamu, özel sektör ve askeri destekle hayata geçirildi. Naylon halatlar ve çelik kelepçelerle birbirine bağlanan lastikler, tam 150 bin metrekarelik bir alanı kaplayacak şekilde yerleştirildi.

DOĞAYI KORUMA İSTEĞİ BÜYÜK TAHRİBATA YOL AÇTI

Ancak uzmanların öngörüsü tam anlamıyla tutmadı. Yapay resiflerin başarılı olması için gereken sabitlik ve gözenekli yapıdan yoksun olan lastikler, tuzlu suyun etkisiyle zamanla bağlarından kurtulmaya başladı. Üzerinde deniz canlılarının tutunamadığı bu pürüzsüz yüzeyler, bölgede meydana gelen kasırgalar ve güçlü dip akıntıları ile birleşince tam bir kabusa dönüştü. Serbest kalan milyonlarca lastik, deniz tabanında hareketli birer tehdit haline gelerek doğal mercan resiflerine çarptı, genç mercan oluşumlarını boğdu ve ekosistemin kendini yenileme sürecini ciddi şekilde sekteye uğrattı.

TEMİZLİK OPERASYONLARI ON YILLARDIR SÜRÜYOR

Çevre örgütlerinin raporları üzerine 2001'de başlayan ve 2007'den itibaren ABD askeri dalgıçları, çevre kuruluşları ve özel şirketlerin de dahil olduğu temizlik operasyonları, bugüne kadar devam ediyor. Ancak su altı akıntıları ve riskli çalışma koşulları nedeniyle oldukça yavaş ilerleyen bu mücadelede, çıkarılan her bir lastiğin yüksek maliyetli lojistik ve bertaraf süreçleri gerektirdiği biliniyor. Yıllar süren yoğun çabalara rağmen, deniz yatağında hala yüz binlerce atık lastiğin bulunduğu tahmin ediliyor.