Erzincan'ın doğusu ile Bingöl'ün Yedisu ve Tunceli'nin Ovacık ilçeleri arasındaki bölgede, Kuzey Anadolu Fayı'nın doğu kesimleri boyunca iki ayrı sığ magma rezervuarı tespit edildi. Prof. Dr. Özgür Karaoğlu liderliğinde uluslararası bir ekiple yapılan araştırmada, aktif fay sistemi ile yer altındaki magma yapıları arasındaki ilişki incelendi.
Sismik tomografi ile magma rezervuarları belirlendi
Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan çalışma kapsamında, yüksek çözünürlüklü sismik tomografi ve üç boyutlu sayısal modelleme yöntemleri kullanıldı. Araştırma ekibi, Erzincan Havzası ve Karlıova Üçlü Eklem bölgesi altında iki sığ magma rezervuarının varlığını ortaya koydu. Prof. Dr. Karaoğlu, deprem verilerine dayanan sismik tomografi analizlerinin, Erzincan-Yedisu hattı ve Tunceli'ye uzanan bölgede iki farklı sığ magma haznesine işaret ettiğini belirtti.
Fay hareketleri magma sistemlerini etkileyebilir
Çalışmaya göre batıdaki rezervuar Erzincan Havzası altında konumlanırken, doğudaki ise Karlıova Üçlü Eklem bölgesinde yer alıyor. Batıdaki rezervuarın büyük ölçüde sessiz olduğu, doğudaki rezervuar çevresinde ise daha belirgin ve sürekli sismisite gözlemlendiği kaydedildi. Araştırmacılar, bu rezervuarların farklı sıcaklık ve eriyik oranlarına sahip olabileceğini değerlendirirken, fay hareketlerinin bu magma sistemleri çevresinde gerilme birikimini artırabileceği uyarısında bulundu. Yapılan üç boyutlu modellemeler, Kuzey Anadolu Fayı'ndaki sağ yönlü hareketin magma rezervuarlarının çevresinde çekme gerilmeleri oluşturarak, rezervuarların kırılmasını ve magma damarlarının yukarı ilerlemesini kolaylaştırabileceğini gösterdi. Bu gerilme aktarımının, başlangıçta magma kaynaklı aşırı basınç olmasa dahi gerçekleşebileceği ve fay zonundaki kırıklı yapının bu süreci hızlandırabileceği belirtildi. Araştırma, kesin bir deprem veya volkanik patlama öngörüsü sunmamakla birlikte, Doğu Anadolu'daki aktif faylar ile magma sistemlerinin birlikte değerlendirilmesi ve bölgedeki sismisite ile olası magmatik hareketlerin bütüncül olarak izlenmesinin önemine dikkat çekti. Araştırma, 12 Şubat 2026 tarihinde Communications Earth & Environment dergisinde yayımlandı.
